اروتیک ویدوندا

ویدوندا قومی کوچک از کوهستان‌نشینان بانتوزبان در مرکز تانزانیا هستند و مطمئن‌ترین راه شناسایی آنان، زمینی است که بر آن ایستاده‌اند. نام آنان همچنین نام سرزمینشان است: کوه‌های ویدوندا در شهرستان کیلوسا از استان موروگورو، بلندی‌ای پرشیب در شمال رود بزرگ روها، بالای شهرهای کم‌ارتفاع کیدودی و کیداتو. برآوردی از اواخر دهه 1980 جمعیت آنان را حدود 32,000 نفر تخمین زده است؛ عددی اندک در کنار همسایگان بزرگ‌تری چون لوگورو، ساگارا و ههه. بیشترشان کشاورزان خرده‌پا هستند که محصولات غذایی را بر دامنه‌ها می‌کارند و در کف دره، برنج و نیشکر می‌کارند، جایی که مزارع نیشکر کیلومبرو و سد برق‌آبی کیداتو دهه‌هاست کارگر مزدبگیر جذب کرده‌اند.

زبان آنان، چیویدوندا، به خوشه روفو از بانتوهای ساحلی شمال‌شرقی تعلق دارد و از این رو با ساگارا، کاگورو، لوگورو و کوتو خویشاوندی نزدیک و با گوگو و زارامو خویشاوندی دورتر دارد. شنونده می‌تواند شباهت خانوادگی را در سراسر منطقه تشخیص دهد، اما چیویدوندا زبانی مستقل است و گویشی از یک همسایه بزرگ‌تر نیست. مانند بیشتر زبان‌های کوچک تانزانیایی، این زبان در خانه و روستا زنده است، در حالی که سواحیلی مدرسه، بازار، دولت و عبادت را پوشش می‌دهد و نسل جوان‌تر به‌تدریج به سمت سواحیلی گرایش دارد.

مردم‌شناسان مدت‌هاست ویدوندا را با اقوام مادرتبار شرق تانزانیا گروه‌بندی کرده‌اند، نواری که از ساحل تا ارتفاعات موروگورو امتداد دارد. در این سنت، عضویت در تبار از راه مادر منتقل می‌شود و دایی بر فرزندان خواهرش اقتدار واقعی دارد، از جمله حق اظهارنظر در ازدواج و ارث. اما قانون دولتی، ادیان جهانی و کشاورزی نقدی همگی به سمت خانوارهای پدرمحور رانده‌اند، بنابراین الگوی قدیمی اکنون بیشتر در هویت تباری و تعهدات خانوادگی نمایان است تا در اداره روزمره خانه.

مسیحیت و اسلام هر دو در اینجا پیرو دارند، همان‌طور که در سراسر استان موروگورو چنین است، و هیچ‌کدام کاملاً جایگاه احترام به نیاکان را نگرفته‌اند. قرن نوزدهم برای این گذرگاه سخت بود: راه‌های کاروان‌رو از دشت‌های پست می‌گذشت و یورش‌های ههه از جنوب‌غرب پیش آمد، که تا حدی توضیح می‌دهد چرا نگه داشتن سرزمین تپه‌ای ارزشمند بود. امروز بزرگراه اصلی به زامبیا و پارک ملی میکومی درست در آستانه ویدوندا قرار دارد. درباره ویدوندا به‌طور مشخص بسیار کم نوشته شده است و بخش عمده‌ای از آنچه بیگانگان درباره آنان می‌گویند از همسایگان مستندتر وام گرفته شده است. پیش از اعتماد به هر خلاصه قاطعی، این شکاف را در ذهن داشته باشید.