اروتیک رونگوا

رونگوا قومی کوچک و بانتوزبان در جنوب غربی تانزانیا هستند. سرزمین آنان حوضهٔ دریاچهٔ روکوا است، گودالی پست در شاخهٔ غربی درهٔ ریفت که میان دریاچهٔ تانگانیکا و ارتفاعات مبیا قرار دارد. هیچ پادشاهی یا حاکم مشهوری آنان را بر نقشه نیاورده است. آنچه آنان را متمایز می‌کند زبانی ویژهٔ خودشان و احساسی روشن از رونگوا بودن است، نه فیپا و نه پیمبوه، هرچند بخش بزرگی از تاریخ و سرزمین خود را با آن همسایگان در میان گذاشته‌اند. این نام به‌آسانی موجب اشتباه می‌شود. این نام همچنین به رودخانه‌ای که به دریاچهٔ روکوا می‌ریزد و به ذخیرگاه شکاری در شمال شرقی تعلق دارد. مردم اغلب آن را با رونگوه، منطقهٔ ارتفاعات آتشفشانی در جنوب شرقی، اشتباه می‌گیرند، اما رونگوه سرزمین نیاکیوسا است که قومی متفاوت‌اند.

زبان آنان که آن هم رونگوا نام دارد، به خوشهٔ فیپا-مامبوه از زبان‌های بانتو تعلق دارد که از سرزمین روکوا تا شمال زامبیا گسترده است. از خویشاوندان آن می‌توان فیپا، پیمبوه، مامبوه و لونگو را نام برد. در عمل بیشتر رونگواها دوزبانه‌اند. مانند همه‌جای تانزانیا، زبان سواحیلی در مدرسه، در ادارات دولتی و در بازار به کار می‌رود. زبان کوچکی مانند رونگوا گرایش دارد که در خانه، در روستاها و در میان گویشوران مسن‌تر پابرجا بماند، در حالی که جوان‌ترها بی‌آنکه به آن فکر کنند میان دو زبان جابه‌جا می‌شوند.

زندگی روزمره از فصل‌های دره پیروی می‌کند. بیشتر خانوارها کشاورزی می‌کنند و دریاچهٔ روکوا ماهیگیری را ممکن می‌سازد. دریاچه کم‌عمق است و سطح آب آن ممکن است از سالی به سال دیگر به‌شدت بالا و پایین برود. یک فصل بارانی طولانی تا حد زیادی تعیین می‌کند که برداشت محصول و صید ماهی چگونه از آب درآید. قرن نوزدهم آشوب به همراه آورد. دسته‌های جنگی انگونی که از جنوب قارهٔ آفریقا به سوی شمال پیش می‌آمدند به اوفیپای همسایه رسیدند و کاروان‌های تجاری از ساحل تا اعماق سرزمین‌های درونی پیش رفتند. سپس حکومت آلمان آمد و پس از آن حکومت بریتانیا. پس از استقلال، طرح روستاسازی دههٔ 1970 بخش بزرگی از مناطق روستایی تانزانیا را به سکونتگاه‌های برنامه‌ریزی‌شده منتقل کرد و روستاهای روکوا نیز همراه با بقیهٔ کشور دگرگون شدند.

مسیحیت دین اصلی منطقه است. نمایان‌ترین ریشه‌های آن هیئت‌های تبشیری کاتولیکی‌اند که از اواخر قرن نوزدهم در اطراف دریاچهٔ تانگانیکا و اوفیپا پا گرفتند، و باورهای کهن‌تر دربارهٔ نیاکان هنوز در کنار آن زنده‌اند. با بیش از 120 گروه قومی در تانزانیا که بسیاری از آنها بسیار بزرگ‌ترند، رونگواها به‌آسانی نادیده گرفته می‌شوند. گویاترین نکته دربارهٔ آنان این است که به‌عنوان قومی با نام و زبانی از آن خود باقی مانده‌اند، در کشوری که سواحیلی از دیرباز همه را به سوی هویتی ملی و مشترک کشانده است.