اروتیک باهائو

باهائوها قومی از دایاک‌ها هستند که در بالادست رودخانه ماهاکام در کالیمانتان شرقی زندگی می‌کنند. روستاهایشان در امتداد رودخانه، در عمق نواحی درونی بورنئو قرار دارد و برخی از آن‌ها پشت تندآب‌هایی قرار گرفته‌اند که دسترسی به منطقه از ساحل را مدت‌ها دشوار کرده بود. آنچه آنان را متمایز می‌کند جایگاهشان در میان مردمان کایانی است. زبان، نظم اجتماعی و بخش بزرگی از زندگی آیینی‌شان آن‌ها را پیوندی نزدیک با همسایگانشان، کایان، بوسانگ و مودانگ، می‌دهد و مرز میان این گروه‌ها هرگز قاطع نبوده است. کاوشگر هلندی آ. و. نیوون‌هاوس در حدود آغاز سده بیستم میلادی ماهاکام را پیمود و واژه باهائو را به‌عنوان برچسبی گسترده برای جوامع مرتبط با کایان که در آنجا دیده بود به کار برد. این نام هنوز بخشی از همان گستردگی معنایی را با خود دارد.

مانند دیگر مردمان کایانی، باهائوها خاستگاه خود را در شمال، در کوهستان‌های آپو کایان، می‌دانند. آنان از راه کوچ‌هایی که رهبرانشان هدایت می‌کردند به ماهاکام رسیدند. جامعه سنتی سلسله‌مراتبی بود: اشرافیت موروثی در رأس، عامه مردم در پایین‌تر و در روزگاران پیشین بردگان. خانه بلند همه را کنار هم نگه می‌داشت. این ساختمانی بلند و یکپارچه بر روی پایه‌هاست با واحدهای مسکونی خانوادگی بسیار و یک ایوان مشترک که مهمانان در آن پذیرفته و اختلافات در آن حل‌وفصل می‌شد. برنج کوهی که در کشتزارهای چرخشی به شیوه بریدن و سوزاندن کشت می‌شود، آهنگ سال را تعیین می‌کرد و در بسیاری از روستاها هنوز هم تعیین می‌کند.

زبان باهائو به شاخه کایانی از خانواده زبان‌های آسترونزیایی تعلق دارد و در کنار زبان بوسانگ و چند گویش کایانی که در امتداد رودخانه به آن‌ها سخن گفته می‌شود قرار می‌گیرد. زبان اندونزیایی زبان مدرسه، کلیسا و دولت است. امروزه بیشتر باهائوها مسیحی‌اند و بیشترشان کاتولیک رومی، و این نتیجه فعالیت‌های مبلغان مذهبی در امتداد ماهاکام در سده بیستم است. اما تغییر دین تقویم کهن را محو نکرد. رقص نقاب‌دار هودوک که باهائوها با مودانگ‌ها در آن شریک‌اند هنوز هنگام کاشت برنج اجرا می‌شود. رقصندگان نقاب‌های چوبی کنده‌کاری‌شده و لباس‌هایی از برگ موز ریش‌ریش‌شده به تن دارند و جای ارواحی را می‌گیرند که برای نگهبانی از محصول جوان و راندن آفات فراخوانده می‌شوند. این رقص اکنون در جشنواره‌های منطقه‌ای نیز دیده می‌شود، جایی که در عین حال به‌عنوان بیانیه‌ای عمومی از هویت دایاک عمل می‌کند.

برخی از زنان مسن‌تر باهائو هنوز حلقه‌های سنگین برنجی در لاله گوش‌های کشیده‌شده می‌پوشند و خال‌کوبی‌های ظریفی روی دست و پا دارند. نسل‌های جوان‌تر بیشتر این دو رسم را کنار گذاشته‌اند. منجوق‌دوزی با نقش‌مایه‌های نوک‌شاخ و اژدها همچنان هنری دستی است که زنده مانده و رواج دارد. بالادست رودخانه اکنون شهرستان (ریجنسی) خاص خود را دارد، ماهاکام اولو، که از کوتای غربی جدا شده، و قطع درختان و جاده‌های تازه این منطقه را بیشتر به سایر نقاط اندونزی نزدیک می‌کند.