اروتیک عوی‌ها

عوّیان قوم باستانی جنوب لوانت بودند. تنها در کتاب مقدس عبری یاد شده‌اند، به‌عنوان روستانشینانی در ساحل نزدیک غزه، پیش از آنکه فلسطینیان حدود قرن دوازدهم پیش از میلاد آن سرزمین را تصرف کنند، و هیچ جامعه زنده‌ای نسب خود را به آنان نمی‌رساند.

آنچه درباره هویت ایشان می‌دانیم از یک خاطره به‌جامانده از سوی دیگران می‌آید: کسی پیش از فلسطینیان نزدیک غزه زندگی می‌کرد. سفر تثنیه آن را تقریباً به‌صورت یک پانوشت ثبت کرده است. کفتوریان، تازه‌واردانی از کفتور، عوّیانی را که در hazerim می‌زیستند نابود کردند و جای ایشان نشستند. این واژه معمولاً به روستاهای بی‌حصار ترجمه می‌شود، اگرچه برخی مترجمان آن را نام مکان دانسته‌اند. کفتور عموماً با کرت یا کل دریای اژه برابر گرفته می‌شود و کفتوریان با فلسطینیان. این یادکرد به مجموعه کوتاهی از اشارات مشابه درباره اقوام پیشین تعلق دارد که رانده شده‌اند: ایمیان به دست موآب، حوریان به دست ادوم، و زمزمیان به دست عمون. در مورد عوّیان، تازه‌واردان از خویشاوندان بنی‌اسرائیل نبودند، بلکه بیگانگانی از آن سوی دریا بودند.

کتاب یوشع این تصویر را آشفته می‌کند. فهرست سرزمین‌هایی که هنوز فتح نشده‌اند، پنج حاکم فلسطینی غزه، اشدود، اشکلون، جت و عقرون را نام می‌برد و سپس عوّیان جنوب را می‌افزاید، گویی هنوز ناپدید نشده‌اند. ترجمه هفتادی نام ایشان را همان‌گونه ترجمه کرده که نام حویان را، نشانه‌ای از آنکه خوانندگان باستانی پیش‌تر در هویت ایشان تردید داشتند. شهری به نام عوّیم نیز در میان شهرهای بنیامین آمده، اما هر پیوندی میان آن و مردم ساحل حدس است.

عوّیان سامره

همین نام عبری به گروه دومی نیز تعلق دارد که پیوند شناخته‌شده‌ای با گروه نخست ندارد. آشور در اواخر قرن هشتم پیش از میلاد پادشاهی شمالی اسرائیل را نابود کرد. پس از آن، بنا بر کتاب دوم پادشاهان، پادشاه آشور مستوطنانی از بابل، کوتا، عوا، حمات و سفروایم آورد و در شهرهای سامره جای داد. مردم عوا تصاویری از نیبحز و ترتاک ساختند، خدایانی که تقریباً جز در همین آیه ناشناخته‌اند. محل عوا به‌طور قطعی شناسایی نشده است. ممکن است همان عِوّاهی باشد که بعدها فرستاده‌ای آشوری در میان شهرهایی نام برد که خدایانشان نتوانسته بودند آنان را نجات دهند. این عوّیان دیگر هرگز به‌عنوان قومی جدا یاد نمی‌شوند. با این حال، فصلی که ورود ایشان را شرح می‌دهد، مبنای یک جدل یهودی بعدی شد که سامریان را مهاجرانی بیگانه معرفی می‌کرد، خوانشی که خود سامریان آن را رد می‌کنند.

هیچ‌یک از این دو گروه واژه‌ای از خود به‌جا نگذاشت. هیچ کتیبه، سبک سفال یا گوری به هیچ‌کدام پیوند داده نشده و از زبان ایشان چیزی دانسته نیست. آنچه باقی مانده نام است و آنچه همچنان به ما می‌گوید: سرزمینی که نویسندگان کتاب مقدس توصیف کردند از پیش با اقوام کهن‌تری لایه‌لایه شده بود و برخی از ایشان تنها به این دلیل به یاد مانده‌اند که کس دیگری جای‌شان را گرفته است.