اروتیک واتا

آنچه وآتا را از دیگران متمایز می‌کند، شیوه زندگی‌ای است که همسایگانشان آنان را با آن تعریف می‌کردند. آنان در جوامعی پراکنده در جنوب اتیوپی و شرق کنیا زندگی می‌کنند و نسل‌ها در میان دامداران اورومو، مانند بورانا و ارما، و در کنار کشاورزان میجیکندا در نواحی درونی ساحل کنیا، شکار و گردآوری می‌کردند. دامدارانی که ثروت را با دام می‌سنجیدند، کسانی را که دام نداشتند طبقه‌ای پست‌تر به حساب می‌آوردند. همین وضعیت مشترک حاشیه‌ای بودن، به همان اندازه نسب مشترک، جوامع وآتا را به هم پیوند می‌دهد که صدها مایل از یکدیگر فاصله دارند.

آنان به زبان اورومو، زبانی کوشیتی، سخن می‌گویند و گونه کنیایی وآتا به گفتار ارما نزدیک است. در نزدیکی ساحل، سواحیلی و گیریاما نیز بخشی از زندگی روزمره‌اند. نامی که بر آنان نهاده می‌شود بسته به گوینده فرق می‌کند: گویشوران بانتوی ساحلی آنان را Sanye می‌نامیدند و نویسندگان استعماری در سرزمین تساوو، شکارچیان فیل آن‌جا را Waliangulu خوانده‌اند.

آنچه بیگانگان از تاریخ آنان به یاد دارند، همین شهرت شکار است. مردان وآتا با کمان‌های بلند و سنگینی که کمتر مردی توان کشیدنشان را داشت، فیل شکار می‌کردند و نوک تیرهای خود را با زهری آغشته می‌کردند که از چوب درخت Acokanthera تهیه می‌شد. عاج آنان به تجارتی تغذیه می‌کرد که تا ساحل سواحیلی ادامه داشت. سپس قانون شکار استعماری قواعد را دگرگون کرد. پس از آنکه تساوو در سال 1948 به پارک ملی تبدیل شد، مهارتی که به شکارچیان جایگاهشان را داده بود، شکار غیرمجاز تلقی شد و کارزارهای مبارزه با شکار غیرمجاز در دهه 1950s بسیاری از آنان را به زندان فرستاد. طرحی بعدی در رودخانه گالانا قرار بود به آنان امکان دهد با مجوز و به‌طور قانونی شکار کنند، اما دوام نیاورد. بیشتر خانواده‌ها به کشاورزی، دامداری و کار مزدی روی آوردند.

دین همان الگوی سازگاری با همسایگان را نشان می‌دهد. باورهای کهن وآتا با اعتقاد اورومویی به Waaqa، خدای آسمان، مشترک است. امروزه بسیاری از وآتا، به‌ویژه در کنیا، مسلمان‌اند و اسلام پوشش، خوراک و چرخه سالانه جشن‌ها را شکل می‌دهد، در حالی که برخی دیگر مسیحی‌اند یا به آیین‌های کهن‌تر وفادار مانده‌اند. در دهه‌های اخیر، وآتاهای کنیایی برای به رسمیت شناخته شدن به‌عنوان جامعه‌ای مستقل، و نه پاورقی‌ای بر اورومو، مبارزه کرده‌اند. استدلال آنان ساده است: مردمی که معیشت خود را بر اثر قوانین حفاظت از طبیعت از دست داده‌اند، نباید نام خود را نیز از دست بدهند.