اروتیک ویدیری

ویدیری‌ها قومی کوچک از گروه باندا در شمال‌غربی سودان جنوبی‌اند. آنان در غرب بحر الغزال، پیرامون شهر واو زندگی می‌کنند. باندا بودنشان بسیاری از ویژگی‌های ایشان را شکل می‌دهد. بیشتر گویشوران باندا در فاصله‌ای بسیار دور، به سوی غرب و در جمهوری آفریقای مرکزی زندگی می‌کنند، بنابراین ویدیری‌ها در لبه شرقی جهان زبانی خود قرار دارند. نزدیک‌ترین خویشاوندان زبانی‌شان در فاصله‌ای دور زندگی می‌کنند، در حالی که مردمانی که کنار آنان زندگی می‌کنند و با ایشان داد و ستد دارند، به زبان‌هایی کاملاً متفاوت سخن می‌گویند. ویدیری بخشی از گروه باندای زبان‌های اوبانگی است که معمولاً در خانواده گسترده نیجر-کنگو قرار داده می‌شود. در اطراف واو، این زبان با دینکا و با گویش لوئوی جور چول، که هر دو از زبان‌های نیلی‌اند، سرزمین مشترک دارد. همچنین در کنار زبان‌های کوچک‌تر اوبانگی و سودانی میانی، و در کنار عربی، زبان دیرینه بازارها و کار و کاسبی شهری، قرار دارد. استفاده از دو یا سه زبان در یک روز اینجا عادی است. ویدیری‌ها به‌طور محلی جزو فرتیت شمرده می‌شوند، نامی منطقه‌ای برای قوم‌های کوچک‌تر غرب بحر الغزال که نه دینکا هستند و نه لوئو. ندوگو، بویری، کرش و گولو از جمله آنان‌اند. این نام در آغاز برچسبی بود که بیگانگان به کار می‌بردند. این واژه از دار فرتیت گرفته شده، سرزمینی که بازرگانان و حکومت‌های شمال برای به اسارت گرفتن به آن یورش می‌بردند. از آن زمان، این نام به هویتی سیاسی مستقل بدل شده است.

آن یورش‌ها ژرف‌ترین زخم را بر تاریخ منطقه نهاد. در سده نوزدهم، بازرگانان عاج و برده که از ایستگاه‌های مستحکم فعالیت می‌کردند، در سراسر بحر الغزال شکار می‌کردند. آنان به قوم‌های کوچک آن حمله کردند، پراکنده‌شان ساختند و به سرزمین‌های تازه راندندشان. در همان دوره، جوامع باندا در سراسر منطقه مرزی گسترده‌تر از جای خود کنده شدند. واو در جنگ‌های سودان جنوبی همچنان جایی است که مردم برای آن می‌جنگند. در دهه ۲۰۱۰، تنش میان جوامع فرتیت و نیروهای دولتی که به طور گسترده سلطه دینکا بر آنان دیده می‌شد، به درگیری آشکار در شهر و حومه آن انجامید و خانواده‌های بسیاری خانه‌های خود را از دست دادند. مسیحیت دین اصلی است. بخش بزرگی از آن به میسیون‌های کاتولیک بازمی‌گردد که از دوره استعماری آغازین از واو فعالیت کرده‌اند، و زندگی کلیسایی بخش عمده‌ای از روال هفتگی را تعیین می‌کند. افزون بر این، درباره ویدیری‌ها کم نوشته شده است. نوشته‌های بیرونی تمایل دارند آنان را پاورقی باندا یا مدخلی واحد در فهرست گروه‌های فرتیت بدانند. بیشتر داستان خود جامعه همچنان در حافظه خانوادگی و سنت شفاهی منتقل می‌شود، نه در چاپ.