اروتیک لوگبارا

لوگبارا کشاورزانِ فلات مرتفعی در غرب نیل هستند که در منطقه‌ای پراکنده‌اند که اوگاندا، جمهوری دموکراتیک کنگو و سودان جنوبی هر یک ادعای مالکیت آن را دارند، و مرز برای مردمی که در آن زندگی می‌کنند بسیار کمتر از دولت‌هایی اهمیت دارد که آن را ترسیم کرده‌اند. سرزمین اصلی آنان منطقه غرب نیل در اوگاندا است: آروا، ماراچا، ترگو، کوبوکو، و تپه‌های لیرو و اتی، که در روایت خودشان از محل استقرار نخستین نیاکانشان پس از عبور از رود ذکر شده‌اند. این یکی از متراکم‌ترین زمین‌های کشاورزی شرق آفریقاست که به شدت زیر کشت کاساوا، ارزن، سورگوم و کنجد است و در قالب مجموعه‌هایی از خویشاوندان پدرتبار سازمان یافته، نه روستاهایی به معنای متمرکز. زبان آنان، لوگبارا، به شاخه مورو-مادی از زبان‌های سودانی مرکزی تعلق دارد که آن را از زبان‌های نیلی آکولی و آلور در همسایگی‌اش جدا می‌کند و کاملاً از زبان‌های بانتو متمایز است. نزدیک‌ترین خویشاوند آن زبان مادی است که از نظر واژگان و آداب چنان به هم نزدیک‌اند که افسران استعماری نخستین، هر دو قوم را با یک نام ثبت کردند. درون این زبان به گویش‌هایی تقسیم می‌شود: آیویو، ووررا، ترگو، ماراچا و آرینگا، و گویشوران یکدیگر را بر اساس آن‌ها تشخیص می‌دهند.

در اینجا هیچ پادشاهی و دربار سلطنتی وجود نداشت. اقتدار با بزرگان تبارهایی بود که زیارتگاه‌های نیاکان را در اختیار داشتند، و ضمانت پشت این اقتدار به‌طور غیرمعمولی مستقیم بود: بزرگی که از سوی خویشاوند کوچک‌تر خود مورد ستم قرار گیرد می‌توانست کنار زیارتگاه بنشیند و مردگان را علیه او فرابخواند. سپس اگر آن کوچک‌تر بیمار می‌شد، بیماری به‌عنوان حکم خوانده می‌شد. تشخیص به یک کنش سیاسی بدل شد، زیرا نام‌بردن از علت بیماری یعنی نام‌بردن از کسی که حق با او بود، و دین لوگبارا در مردم‌شناسی تا حد زیادی به همین دلیل به‌خوبی مستندسازی شده است. بالاتر از نیاکان، آدروآ قرار دارد، دور و نیک در آسمان، و آدرو، حاضر و خطرناک در رودخانه‌ها و بیشه‌ها، یک خدا که از دو سو دیده می‌شود. مسیحیت در آغاز قرن بیستم وارد شد و کاملاً ریشه دواند، کاتولیک در اطراف آروا و انگلیکن در جاهای دیگر، و اسلام در سرزمین آرینگا در شمال قوی است؛ این ادیان در کنار تعهدات نسبت به نیاکان همزیستی دارند و جایگزین آن‌ها نمی‌شوند. این منطقه در پانزده سال استعماری سه بار دست به دست شد، از جیب لادو به سودان و سپس در سال 1914 به اوگاندا، و پس از آن دهه‌ها به جنوب نیروی کار و سرباز تأمین کرد. خشونتی که پس از سقوط ایدی امین در سال 1979 رخ داد، بخش بزرگی از غرب نیل را به تبعید راند. مردم در اواخر دهه 1980 بازگشتند، و همین مناطق اکنون یکی از بزرگ‌ترین شهرک‌های پناهجویان جهان را در خود جای داده‌اند.