اروتیک سومو موهه‌ها

سومو موهه جنوبی‌ترین گروه از هفت گروه قبیلهٔ موهه در منچوری بودند که از حدود قرن ششم تا هشتم در امتداد رودخانهٔ سونگهوای بالادست، در منطقهٔ استان امروزی جیلین در چین، ساکن بودند. آنان به‌عنوان یک قوم باقی نماندند. آنان در سال 698 هستهٔ بنیان‌گذار پادشاهی بالهای شدند و پس از آنکه خیتان‌ها در سال 926 بالهای را نابود کردند، نسل‌شان در دولت لیائو، جورچن‌ها، گوریوی کره و شمال چین جذب شد.

نام آنان یک نام مکانی است: سومو اصطلاح قدیمی چینی برای سونگهوا بود. تاریخ‌نگاران سلسلهٔ سوی به‌طور کلی موهه‌ها را مردمی توصیف کردند که در خانه‌های گودالی زیرزمینی که از بالا با نردبان وارد می‌شدند زندگی می‌کردند، خوک پرورش می‌دادند، ارزن و گندم می‌کاشتند و با تیرهای زهرآلود شکار می‌کردند. سومو به یک دلیل برجسته بودند: جغرافیا. آنان با گوگوریو هم‌مرز بودند، چند هزار جنگجو به میدان می‌فرستادند و به یورش به آن شهره بودند. این مرز آنان را به دو سو کشاند. بسیاری سرانجام به‌عنوان نیروهای کمکی در خدمت گوگوریو علیه سوی و تانگ درآمدند. دیگران به سوی چین رفتند: رئیس آنان، تودیجی، بیش از هزار خانوار را برای تسلیم شدن به سوی آورد و در یینگجو، نزدیک چائویانگ امروزی در لیائونینگ، اسکان یافت. پسر او که نام خاندان امپراتوری را به‌صورت لی جین‌شینگ داشت، به فرماندهی نظامی در دورهٔ تانگ رسید.

هنگامی که گوگوریو در سال 668 سقوط کرد، تانگ شمار بیشتری از سومو موهه را به یینگجو منتقل کرد. شورش خیتان‌ها در آنجا در سال 696 فرصتی برای آنان فراهم کرد. دو رهبر موهه، چیچی جونگشیانگ و چیسی بیو، همراه با پناهندگان گوگوریو به سوی شرق گریختند. هر دو در راه جان باختند، اما پسر جونگشیانگ، داه جویونگ که در چینی دا زوورونگ نامیده می‌شود، ارتش تانگ را که آنان را تعقیب می‌کرد در تیانمنلینگ شکست داد و در کوه دونگمو نزدیک دونهوای امروزی دولتی برپا کرد. تانگ او را در سال 713 به‌عنوان شاهزادهٔ بالهای به رسمیت شناخت. این پادشاهی بیش از دو قرن دوام آورد و برچسب چینی سرزمین شکوفای آن سوی دریا را به دست آورد.

اینکه داه جویونگ که بود هنوز موضوع بحث است. کتاب تانگ کهن او را شاخهٔ جداگانه‌ای از گوگوریو می‌داند. کتاب تانگ نو او را سومو موهه‌ای می‌خواند که خود را به گوگوریو وابسته کرده بود. تاریخ‌نگاران چینی و کره‌ای همچنان پشت یکی از این دو متن صف می‌کشند و این امر، این قوم کوچک رودنشین را به موضوعی ثابت در مناقشات امروزی درباره تاریخ ملی بدل کرده است. زبان آنان هرگز نوشته نشد. گمان می‌رود که از زبان‌های تونگوسی باشد و با زبان جورچن‌ها و مانچوهای بعدی پیوند داشته باشد، در حالی که خود بالهای سوابق خود را با نویسه‌های چینی نگه می‌داشت. دین آنان شامانی بود و بودیسم در میان نخبگان بالهای ریشه دواند.