اروتیک سولکیتانی‌ها

سولکیتانی‌ها مردم سولکی و پس‌کرانه‌اش در منتهی‌الیه جنوب غربی ساردینیا بودند. جغرافی‌دان بطلمیوس در سده دوم میلادی آنان را در میان جنوبی‌ترین مردمان جزیره فهرست کرد و نوادگانشان ساردینیایی‌های ناحیه‌ای هستند که هنوز سولکیس نامیده می‌شود. این نام بیش از آنکه برچسبی قبیله‌ای باشد، نامی شهری است. مانند همسایگانشان نوریتانی‌های نورا و نئاپولیتانی‌های نئاپولیس، آنان با یک شهر تعریف می‌شدند: سولکی، در جزیره کوچکی که اکنون سانت‌آنتیوکو نامیده می‌شود و با یک برزخ باریک به خشکی ساردینیا پیوسته است.

آن شهر مدت‌ها پیش از آنکه بطلمیوس بنویسد کهن بود. مهاجران فینیقی آن را در سده هشتم پیش از میلاد بنا نهادند و بدین‌سان یکی از نخستین شهرهای ساردینیا شد، و آنان به سرزمینی خالی از سکنه وارد نشدند. تپه‌های اطرافش پر از برج‌های سنگی ساردینیایی‌های نوراگی بود و سکونتگاه نخستین نشان می‌دهد که دو جمعیت با هم دادوستد داشتند و کنار هم زندگی می‌کردند. کارتاژ در سده ششم پیش از میلاد کنترل را به دست گرفت و مردم سولکی در زبان و پرستش کاملاً پونیک شدند. توفت آنان، پرستشگاهی باز که هزاران کوزه حاوی بقایای سوزانده‌شده نوزادان را در بر دارد و با سنگ‌های حکاکی‌شده مشخص شده و به بعل حمون و تانیت اختصاص دارد، یکی از مهم‌ترین مکان‌های این نوع در غرب مدیترانه است. معنای این کوزه‌ها هنوز محل بحث است.

در سال 258 پیش از میلاد ناوگانی رومی کارتاژی‌ها را نزدیک سولکی شکست داد و دریاسالار شکست‌خورده، هانیبال گیسکو، به دست افراد خودش کشته شد. بیست سال بعد ساردینیا به دست روم افتاد. سولکیتانی‌ها ثروت خود را که از بندرگاهی خوب و از سرب و نقره تپه‌های نزدیک می‌آمد حفظ کردند: بطلمیوس جزیره آنان را مولیبودس، یعنی جزیره سرب، می‌نامد. زبانشان را نیز به‌طرز شگفت‌انگیزی مدت درازی حفظ کردند: زبان پونیک هنوز در دوران فرمانروایی روم در سولکی روی سنگ حک می‌شد، و در یک مورد شناخته‌شده در کنار لاتین. شهر در جنگ داخلی از جناح پومپه حمایت کرد و قیصر در سال 46 پیش از میلاد آن را با جریمه‌ای سنگین تنبیه کرد. در دوران امپراتوران شهر بهبود یافت و مونیکیپیوم شد.

مسیحیت با داستانی آمد که منطقه هنوز آن را نقل می‌کند. آنتیوخوس که بر پایه سنت پزشکی بود که در زمان هادریان به این جزیره تبعید شد، در آنجا شهید شد و گورش در دخمه‌هایی قرار دارد که از اتاق‌های دفن پونیک کهن‌تر زیر کلیسایی که نام او را دارد کنده شده‌اند. سولکی مقر اسقف‌نشین شد، سپس در اوایل سده‌های میانه خالی شد، زیرا یورش‌های دریایی ساحل را غیرقابل سکونت کرد. این نام از شهر بیشتر دوام آورد. سولچیتانو هنوز واژه معمول ایتالیایی برای هر کسی از این ناحیه است و زبان ساردینیایی که آنجا گفته می‌شود به گروه کامپیدانی تعلق دارد.