اروتیک روتولی‌ها

روتولی‌ها مردمی ایتالیایی‌تبار از سواحل لاتیوم بودند که پس از آنکه روم در قرن چهارم پیش از میلاد لاتیوم را در خود ادغام کرد، دیگر به‌عنوان ملتی جدا شمرده نشدند. نسل آنان سرانجام شهروندان رومی شدند و شهر مرکزی‌شان، آردئا، با همان نام هنوز در حدود بیست مایلی جنوب روم بر جای است. آنان مردمی کوچک بودند. قلمرو ایشان از تپه‌های شنی دریای تیرنی به‌سوی داخل و در امتداد چند مایل دشت کشیده می‌شد، میان شهرهای لاتینی در شمال و ولسکی‌ها در جنوب، و تمام آن را می‌شد در یک روز پیاده پیمود. آنچه ایشان را قابل شناسایی می‌کرد اندازه نبود بلکه موقعیتشان بود: بر خطّ مرزی نشسته بودند که لاتیوم با رقبایش در آن تلاقی می‌کرد، و هم افسانه رومی و هم سیاست رومی پیوسته به ایشان بازمی‌گشتند.

بیشتر خوانندگان با ایشان از راه ویرژیل آشنا می‌شوند. در انه‌ید، شاه روتولی تورنوس مردی است که اینه‌آس باید او را بکشد: نامزد لاوینیا، پشتیبانی‌شده از اشراف محلی، و بهترین سطرهای نیمه دوم شعر به او داده شده است. رومیان به خود می‌گفتند که نیاکانشان پیش از آنکه روم بتواند وجود داشته باشد باید روتولی‌ها را شکست می‌دادند، و این شیوه‌ای است برای گفتن اینکه روتولی‌ها به‌عنوان مردمی هراس‌انگیز و بسیار نزدیک به یاد می‌آمدند. افسانه همچنین بنیان‌گذاری یونانی برای آردئا قائل است: دانائه، مادر پرسئوس، که از آرگوس به ساحل رانده شد. این داستان منشأ بیشتر نشان می‌دهد که شهرهای لاتینی می‌خواستند چگونه خوانده شوند، تا آنکه بگوید چه کسی واقعاً این شهر را ساخته است.

تاریخ مستند نازک‌تر و عجیب‌تر است. آردئا ارزش محاصره داشت: لیویوس روایت می‌کند که تارکوئین مغرور، آخرین پادشاه رومی، هنگامی که رسوایی در روم فاش شد و به سلطنت پایان داد، در بیرون دیوارهای آن اردو زده بود. اختلاف مرزی با آریچیای همسایه به روم برای داوری ارجاع شد و روم زمین را به خود اختصاص داد. سپس در سال 442 پیش از میلاد یک مستعمره رومی تأسیس شد. در سال 390 پیش از میلاد، زمانی که گل‌ها روم را در اختیار داشتند، کامیلوس تبعیدی در آردئا زندگی می‌کرد و مردم آن را برای جنگ با ایشان بیرون برد. تا سال 209 پیش از میلاد آردئا یکی از دوازده مستعمره لاتینی بود که آن‌قدر تحلیل رفته بودند که دیگر نمی‌توانستند مرد بیشتری به روم بفرستند.

دین این مکان را استوار نگه می‌داشت. معبد ژونو ریجینا در آردئا پرستندگانی را از فراتر از سرزمین روتولی جذب می‌کرد، و پلینی نقاشی‌های معابد شهر را می‌ستود که به باور او از خود روم کهن‌تر بودند. شکاف واقعی در زبان است: هیچ چیز ویژه روتولی به‌صورت نوشتاری باقی نمانده، و ایشان احتمالاً مدت‌ها پیش از آنکه رسماً رومی شوند، به لاتینی یا چیزی بسیار نزدیک به آن سخن می‌گفتند. مالاریا و کشش تجارت به سوی روم، سواحل را خالی کرد. این مردم آن‌گونه پایان نیافتند، بلکه دیگر جدا از دیگران فهرست نشدند.