اروتیک نویاکین‌ها

نویاکین قبیله‌ای مغول بودند که حدود سده‌های یازدهم تا سیزدهم می‌زیستند و یکی از تیره‌های نیرون در سرزمین رودخانه‌های اونون و خرلن در آنچه امروز شمال‌شرقی مغولستان است به شمار می‌آمدند. آنان نیز همانند دیگر قبیله‌های دشتی در امپراتوری چنگیزخان ادغام شدند و امروز نوادگانشان به سادگی مغول نامیده می‌شوند. آنچه آنان را متمایز می‌کند یک نام و شوخی‌ای است که به آن پیوسته است. تاریخ سری مغولان نسب آنان را به نویاگیدای، نوه منن تودون، می‌رساند که رفتاری چون نویان، یعنی فرمانروا، داشت، به‌طوری که تبارش نویاکین نامیده شد: یعنی فرمانروایان، یا به تعبیری کم‌لطف‌تر، آنان که خود را بزرگ می‌پنداشتند. همان بخش به خویشاوندانشان نام‌های مشابهی می‌دهد. بارولاس به نام یک پرخور و آدارکین به نام مردی که میان برادرانش آشوب برمی‌انگیخت، نامیده شده‌اند. این روایت بیشتر به شوخی خویشاوندان با یکدیگر می‌ماند، که همان چیزی بود که این قبیله‌ها واقعاً بودند. در این روایت، نویاگیدای پسرعموی درجه یک قایدو بود که تبارش شش نسل بعد جنگیزخان را به وجود آورد.

رشیدالدین، مورخ ایرانی که در اوایل سده چهاردهم در ایران می‌نوشت و سنت‌های دربار مغول را در دست داشت، روایت دیگری دارد. او نویاکین را از جاکسو، پسر بزرگ تومبینای خان، می‌داند و آنان را یکی از سه شاخه خواهرانه در کنار اوروت و مانغوت قرار می‌دهد. این دو شجره‌نامه نمی‌توانند هر دو درست باشند و این پرسش هرگز حل نشده است. هر دو در آنچه در آن زمان اهمیت داشت توافق دارند: نویاکین از نیرون بودند، قبیله‌هایی که نسب خود را به آلان‌گوا می‌رسانند، بیوه‌زنی که گفته می‌شد از موجودی نورانی که از سوراخ دود خیمه‌اش وارد شد، باردار شده بود. این تبار آنان را هم‌استخوان با بورجیگین می‌کرد. قبیله‌های هم‌استخوان با یکدیگر ازدواج نمی‌کردند، پس همسر را در تبارهای بیرونی می‌جستند و در قربانی‌هایی که برای نیاکان مشترک برگزار می‌شد، سهیم بودند.

به مغولی میانه سخن می‌گفتند، در خیمه‌های نمدی زندگی می‌کردند، اسب، گوسفند و گاو را میان چراگاه‌های فصلی جابه‌جا می‌کردند و تنگری، آسمان ابدی، را همراه با ارواح نیاکان و ارواح کوه‌ها و چشمه‌های خاص گرامی می‌داشتند، و شامان‌ها واسطه بودند. هیچ‌یک از این‌ها ویژه آنان نبود و منابع جز جایگاهشان در درخت خانواده، چیز اندکی درباره نویاکین نگه داشته‌اند. پس از 1206، زمانی که چنگیزخان دشت را به واحدهایی ده‌تایی، صدتایی و هزارتایی سازمان داد، نام‌های قبیله‌ای مانند نام آنان به‌عنوان واحد سیاسی اهمیت کمتری یافتند و بیشتر به‌عنوان نسب اهمیت پیدا کردند. این نام هنوز در مغولی امروزی با نام نویوخون شناخته می‌شود.