اروتیک مامبوه

ممبوه‌ها کشاورز و دامدار هستند و در فلات بلند و باز شمالی‌ترین نقطه زامبیا زندگی می‌کنند. سرزمین‌شان تا نزدیکی دریاچه تانگانیکا امتداد دارد و از آن‌سو با عبور از مرز به جنوب‌غربی تانزانیا می‌رسد. بیشتر همسایگان‌شان مردمانی بزرگ‌تر هستند و آنچه ممبوه‌ها را میان ایشان متمایز می‌کند، شیوه سازمان‌دهی خانواده است. ممبوه‌ها نسب را از طریق خط پدری دنبال می‌کنند و مدت‌های طولانی مهریه را با گاو پرداخته‌اند، در حالی که بمبا که در جنوب زندگی می‌کنند، خویشاوندی را از طریق زنان دنبال می‌کنند. مرکز ممبوه‌ها مبالا است، شهری استعماری که زمانی Abercorn نامیده می‌شد، و شمار بیشتری از ممبوه‌ها در آن سوی مرز، در منطقه روکوا تانزانیا زندگی می‌کنند. در دهه 1890 مرز میان سرزمین‌های بریتانیا و آلمان مستقیم از میان سرزمین آن‌ها کشیده شد و خانواده‌ها هنوز در دو سوی آن زندگی می‌کنند.

زبان ممبوه‌ای آن‌قدر به لونگو، گفتار همسایگان ساحل دریاچه، نزدیک است که این دو زبان یکی به شمار می‌روند. ممبوه‌ها همراه با فیپا خوشه‌ای کوچک از زبان‌های بانتو تشکیل می‌دهند که به‌جای جنوب و سرزمین بمبا، رو به شمال و تانزانیا دارد. بیشتر ممبوه‌ها زبان بمبا را نیز که زبان مشترک شمال زامبیا است، صحبت می‌کنند. بسته به اینکه در کدام سوی مرز بزرگ شده باشند، انگلیسی یا سواحیلی هم می‌دانند.

اواخر قرن نوزدهم برای آن‌ها سخت گذشت. دسته‌های جنگی بمبا به فلات یورش بردند و در همان سال‌ها مبلغان مذهبی هم آمدند. انجمن تبشیری لندن در اواخر دهه 1880 نزدیک مبالا پایگاهی برپا کرد و آباء سفید در سال 1891 مأموریت خود را در میان ممبوه‌ها گشودند که از نخستین ایستگاه‌های کاتولیک در منطقه‌ای شد که بعدها رودزیای شمالی نام گرفت. امروز بیشتر ممبوه‌ها مسیحی هستند، چه کاتولیک و چه پروتستان. رفتن به کلیسا با وظایف در برابر نیاکان در مراسم تدفین، برداشت محصول و جشن‌های رؤسا بی‌دغدغه کنار هم قرار می‌گیرد.

زمین، شیوه کشاورزی متمایزی را شکل داد. مردمان جنگلی همسایه، شاخه‌های بریده را می‌سوزانند تا مزارع خود را پاک کنند. کشاورزان ممبوه، در عوض، مدت‌های طولانی لایه علف را با بیل به تپه‌های بزرگ تبدیل کرده‌اند که با پوسیدن به بستر کاشت لوبیا و ارزن انگشتی بدل می‌شوند؛ روشی که به fundikila معروف است. در دهه‌های استعماری بسیاری از مردان برای کار در معادن کمربند مس رفتند. مردم‌شناس ویلیام واتسون در سال 1958 پژوهشی درباره ممبوه‌ها منتشر کرد که خلاف انتظار غالب آن زمان بود. او دریافت که کار مزدی زندگی روستایی را از هم نپاشید؛ روستاها هم پول و هم مردان غایب را در خود جذب کردند. اقتدار همچنان از رشته‌ای از رؤسا می‌گذرد که زیر نظر رئیس ارشد نسوکولو قرار دارند، و مردمش هر سال برای Mutomolo، جشن سپاس برای برداشت تازه، گرد هم می‌آیند.