اروتیک لامبیا

مردم لامبیا به معنای دقیق کلمه، مردمی مرزی هستند. سرزمین آنان، Ulambya، بر فلات مرتفعی قرار دارد که در آن گوشهٔ شمال‌غربیِ دورِ مالاوی با جنوب‌غربیِ تانزانیا به هم می‌رسند، و رود Songwe که مذاکره‌کنندگان استعماری آن را در سال 1890 به‌عنوان مرز برگزیدند، از میان آن می‌گذرد. در سوی مالاوی، آنان مردم دشت Chitipa هستند، در اطراف شهرستانی که زمانی Fort Hill نامیده می‌شد، تحت فرمان رئیسی که عنوان موروثی Mwaulambya را دارد. در سوی تانزانیا، در ناحیهٔ Ileje کشاورزی می‌کنند، جایی که یک بخش اداری کامل به سادگی Bulambya نام دارد. شمار کمتری نیز در آن سوی مرز سوم، در شمال‌شرقی زامبیا زندگی می‌کنند.

زبانشان، Chilambya، یک زبان بانتو از کریدور میان دریاچه‌های مالاوی و تانگانیکا است. نزدیک‌ترین خویشاوندش Nyiha است و در تپه‌های شرق به Sukwa و Ndali می‌رسد، آن‌قدر نزدیک که همسایگان اغلب می‌توانند سخن یکدیگر را دنبال کنند. Chitipa یکی از پرزبان‌ترین ناحیه‌های مالاوی است و کمتر لامبیایی‌ای با یک زبان سر می‌کند. لامبیایی‌های مالاوی علاوه بر Chichewa و انگلیسی مدرسه‌ای، زبان Chitumbuka را که زبان مشترک شمال است یاد می‌گیرند. لامبیایی‌های تانزانیایی در مدرسه سواحیلی می‌آموزند. یک قوم در حال آموزش دیدن در دو گفتگوی ملی است، در حالی که زبان خانه در کنار اجاق و در مزارع حفظ می‌شود.

سنت شفاهی می‌گوید که خاندان Mwaulambya چند قرن پیش از شمال، از آنچه امروز تانزانیا است فرود آمد و بر کشاورزانی که پیش‌تر در اینجا ساکن شده بودند، پادشاهی کوچکی بنا کرد. این سنت این ورود را به همان مهاجرت‌های رهبران قبیله‌ای پیوند می‌دهد که پادشاهی‌های Ngonde و Sukwa را در همسایگی تأسیس کردند. این پادشاهی هرگز بزرگ نشد و قرن نوزدهم برایش سخت گذشت: یورش‌گران و کاروان‌های برده‌فروشی در کریدور فعال بودند، و سپس جادهٔ Stevenson، مسیر بریتانیایی میان دو دریاچه، مبلغان مذهبی، بازرگانان و مدیران را از میانهٔ سرزمین لامبیا عبور داد.

امروزه بیشتر لامبیایی‌ها مسیحی هستند. کلیساهای پریسبیتری که از مأموریت Livingstonia اسکاتلندی سرچشمه گرفته‌اند در سوی مالاوی قوی‌اند و موراوی‌ها در سوی تانزانیا، و کاتولیک‌ها و کلیساهای پنطیکاستی تازه‌تر در هر دو سو حضور دارند. عضویت در کلیسا در کنار احترام مداوم به نیاکان قرار دارد، که بیش از همه در مراسم تدفین و هنگام نصب یک رئیس نمایان می‌شود. زندگی روزمره کشاورزی است: ذرت، ارزن انگشتی، لوبیا، بادام زمینی و سیب‌زمینی شیرین، با نگهداری گاو به‌عنوان پس‌انداز. Chitipa از شهرهای مالاوی فاصلهٔ زیادی دارد و نسل‌هاست که جوانان برای یافتن کار رفته‌اند، زمانی در معادن Copperbelt و آفریقای جنوبی، و اکنون اغلب در Mzuzu، Lilongwe یا Mbeya. آنان برای تدفین، عروسی و مراسم نصب به خانه بازمی‌گردند، و در همین‌جاست که لامبیا بودن با صدای بلندترین تأیید می‌شود.