اروتیک جیه

Jie مردمانی دامدار در مرکز کارامجا، در شمال‌شرق خشک اوگاندا هستند و نام آنان معمولاً به‌صورت جنگجویان ترجمه می‌شود. این نام درخور آنان است. جمعیتی کوچک‌اند که میان همسایگانی بزرگ‌تر محصور شده‌اند: Dodoth در شمال، و Bokora و Matheniko Karamojong در جنوب. از قرن هجدهم، با پایداری در برابر فشار، دشت‌های اطراف Kotido را در اختیار داشته‌اند. آنان به خوشه Ateker تعلق دارند، خانواده‌ای از مردمان نزدیک به هم که Karamojong و Teso و Toposa و Nyangatom و Turkana را دربر می‌گیرد. سنت Turkana بر این است که نیاکان خودشان جوانان چوپان Jie بودند که گاوی گم‌شده را از دامنه پایین تا آنچه امروز کنیا نامیده می‌شود دنبال کردند و همان‌جا ماندند. این دو مردم از آن زمان یکدیگر را خویشاوند و هم‌پیمان دانسته‌اند، ترتیبی نادر در منطقه‌ای که تقریباً هر کس با هر کس دیگر درگیر غارت گله بوده است.

زبان آنان گویشی از Karamojong است، زبانی از شاخه Eastern Nilotic، که به Turkana و Toposa چنان نزدیک است که گویشوران بی‌نیاز از مترجم ارتباط برقرار می‌کنند. زندگی بر پایه برنامه‌ای دوگانه می‌گذرد. زنان، کودکان و سالخوردگان در خانه‌های ثابت و حصاردار در مرکز سرزمین Jie زندگی می‌کنند، جایی که زنان سورگوم می‌کارند. مردان جوان با گله به اردوگاه‌های فصل خشک در غرب می‌روند، گاهی برای ماه‌ها. Nakapelimoru، نزدیک شهر Kotido، اغلب یکی از بزرگ‌ترین روستاهای سنتی شرق آفریقا توصیف می‌شود، هزارتویی فشرده از حصارهای خار و نی که هزاران نفر در آن زندگی می‌کنند. گاو به‌عنوان مهریه پرداخت می‌شود، اختلافات با آن حل می‌شود و آبروی مرد را حمل می‌کند، و بسیاری از مردان با نام گاو محبوبشان خوانده می‌شوند.

اقتدار در دست ریش‌سفیدان است نه رؤسا. مردان به گروه‌های سنی نام‌دار وارد می‌شوند و تنها نسل بالاتر می‌تواند قربانی گاوها و دعاها را به Akuj رهبری کند، خدای آسمان که باران می‌فرستد یا دریغ می‌کند. Jie به دو بخش آیینی، Lokorwakol و Rengen، تقسیم می‌شوند و هر یک آتش‌افروزان موروثی دارند که روشن کردن آتش تازه‌شان زمانی نشانه لحظات بحران و نوزایی بود. کلیسای کاتولیک و آنگلیکن بسیاری را گرویده کرده‌اند، اما کلیسا و بیشه مقدس معمولاً کنار هم زیسته‌اند.

قرن بیستم خشن بود. حدود سال 1900 فرمانده‌ای جنگی به نام Loriang جنگجویان Jie را در نیرویی منضبط سازمان داد و دشمنانی بسیار بزرگ‌تر را عقب راند. سپس حکومت استعماری کارامجا را به‌عنوان ناحیه‌ای بسته جدا کرد و بیشتر آن را نادیده گرفت. پس از آنکه تفنگ‌های خودکار در سال 1979 منطقه را فراگرفتند، غارت گله از نبردی با نیزه به چیزی بسیار کشنده‌تر بدل شد، و کارزارهای خلع‌سلاح اجباری ارتش اوگاندا از سال 2001 به سوءاستفاده‌ها و تلفات سنگین دام انجامیده است. بسیاری از Jie اکنون دامداری را با کشاورزی، تجارت در Kotido و کار مزدی در جاهای دیگر اوگاندا ترکیب می‌کنند. گله‌ها کوچک‌تر از گذشته‌اند، اما همچنان معیار زندگی خوب باقی مانده‌اند.