اروتیک ایکیزو

ایکیزو مردمی کشاورز و کوچک‌اند که به یکی از زبان‌های بانتو سخن می‌گویند و در منطقهٔ مارا در شمال تانزانیا زندگی می‌کنند؛ آنان در تپه‌ها و دشت‌های ناحیهٔ بوندا میان ساحل شرقی دریاچهٔ ویکتوریا و لبهٔ غربی سرنگتی ساکن‌اند. آنچه آنان را کنار هم نگه می‌دارد، بیش از آنکه یک تبار واحد باشد، یک مکان مشترک و یک روایت مشترک است. طایفه‌های ایکیزو ریشه‌های خود را در چند جهت دنبال می‌کنند، اما همهٔ آنها در چاموریهو به هم می‌رسند، کوهی که کشور بر آن استوار است. سنت می‌گوید نخستین مرد، موریهو، در کوه ساکن شد و زمین را قابل زیستن کرد، و نخستین زن، نیاکینیوا، از سرزمین سوکوما در جنوب آمد و توان آوردن باران را با خود داشت. رقابت آن دو بر سر توانایی‌ها و ازدواجشان در نهایت، منشور بنیادین است. تبار او متصدی منصب مُتِمی، یعنی رئیس باران‌ساز، بود، در حالی که ریش‌سفیدان گروه‌های نسلی به سلامت خود زمین می‌پرداختند. زبان ایکیزو به خوشهٔ مارای زبان‌های بانتوی دریاچه‌های بزرگ تعلق دارد، در کنار زاناکی، ایکوما، نگورمه و کوریا. زاناکی که مردم جولیوس نایرره در همسایگی به آن سخن می‌گویند، خویشاوند نزدیک آن است، و سیزاکی آنقدر نزدیک است که این دو اغلب یک زبان به شمار می‌آیند. تقریباً همه به سواحیلی نیز سخن می‌گویند که زبان زندگی مدرسه، کلیسا و بازار است. خود ایکیزو تا آنکه در دههٔ 2000 یک پروژهٔ منطقه‌ای ترجمه املای استانداردی برای آن تثبیت کرد، به ندرت نوشته می‌شد.

اواخر سدهٔ نوزدهم دوران سختی بود. طاعون گاوی گله‌ها را از میان برد، قحطی و بیماری‌های همه‌گیر به دنبالش آمدند، و یورش‌های ماسای خانواده‌ها را به سکونتگاه‌های تپه‌ای مستحکم راند. سپس حکومت آلمان و پس از آن بریتانیا، منصب باران‌ساز را به یک ریاست دولتی بدل کردند که رئیس ماکونگورو مشهورترین دارنده‌اش در یادها ماند، تا آنکه تانزانیای مستقل در اوایل دههٔ 1960 منصب رئیسان را لغو کرد و کارزارهای روستاسازی دههٔ 1970 خانه‌های پراکنده را به روستاهای برنامه‌ریزی‌شده کشاند. مبلغان کلیسای ادونتیست روز هفتم پیش از جنگ جهانی اول در ایکیزو ایستگاهی گشودند، و مدرسه‌ای که از آن رشد کرد این نام را برای ادونتیست‌ها در سراسر تانزانیا آشنا کرد. امروز بیشتر مردم ایکیزو مسیحی‌اند، از جمله ادونتیست، کاتولیک یا مینونیت، اگرچه باران، نیاکان و مکان‌های مقدس چاموریهو از گفتگوها بیرون نرفته‌اند. زندگی روزمره کشاورزی مختلط است: سورگوم، ارزن، ذرت و کاساوا، پنبه برای فروش نقدی، و گاو، بز و گوسفند به‌عنوان پس‌انداز و شیربها. آیین تشرف با ختنه به‌طور سنتی جوانان را در گروه‌های سنی جای می‌داد، همان‌گونه که نزد همسایگانشان در مارا چنین است. روستاهای سمت شرق در کنار ذخیرگاه گرومتی قرار دارند، جایی که فیل‌هایی که به مزارع حمله می‌کنند شکایتی پایدار هستند و پرسش اینکه سرنگتی به چه کسی تعلق دارد، به هیچ وجه انتزاعی نیست.