اروتیک گگ‌ها

از یک آلبانیایی بپرسید مرز سرزمین گِگ‌ها از کجا آغاز می‌شود و او به رود شکومبین اشاره خواهد کرد، رودی که آلبانی را به دو نیم می‌کند. در شمال این رود، و در آن سوی مرزها در کوزوو، غرب مقدونیه شمالی، جنوب مونته‌نگرو و دره پرشوو در صربستان، مردم به گِگی سخن می‌گویند: گویش شمالی زبان آلبانیایی که با مصوت‌های بینی و تمایز مصوت‌های کوتاه و بلند مشخص می‌شود، و با مصدری که با واژه me ساخته می‌شود و گویش جنوبی توسک فاقد آن است. آلبانیایی شاخه‌ای از خانواده زبان‌های هندواروپایی است که خویشاوند نزدیکی ندارد، از این رو شکاف میان گِگی و توسک اصلی‌ترین خط گسل درونی کل این زبان است. گِگ‌ها اگر کوزوو و مقدونیه شمالی به حساب آیند، گروه بزرگ‌تر از این دو هستند، با این حال خط نوشتاری استانداردی که در 1972 پذیرفته شد بر پایه توسک ساخته شد، و به همین دلیل امروز یک کوزوویی یک آلبانیایی می‌نویسد و آلبانیایی دیگری صحبت می‌کند. کهن‌ترین کتاب آلبانیایی، کتاب دعای گیون بوزوکو در 1555، به گِگی بود و همچنین حماسه یرگ فیشتا با نام چنگ کوهستان، که نزدیک‌ترین چیز به شعر ملی در شمال است. کروه، دژ اسکندربیگ در برابر عثمانی‌ها، در سرزمین گِگ‌ها قرار دارد و همچنین مات، ناحیه زادگاه شاه زوگ.

دین از جغرافیا پیروی می‌کند. بیشتر گِگ‌ها مسلمان سنی‌اند، اما شمال غربی، پیرامون شکودر و میردیتا و ارتفاعات مالسیا، هسته جامعه کاتولیک آلبانی را در خود دارد، و راهبان فرانسیسکن و یسوعی تا قرن بیستم معلمان و گردآورندگان فرهنگ عامه شمال بودند. آلبانی کمونیستی در 1967 همه ادیان را ممنوع کرد. پس از 1991 عمل مذهبی بازگشت، بیشتر به شکلی آسان‌گیر و خانواده‌محور، و روستاهای مختلط مسلمان و کاتولیک غیرعادی نیستند. آنچه کوهستان‌ها را محکم‌تر از کیش به هم پیوند می‌دهد کانون است، حقوق عرفی که به لکه دوکاجینی، ارباب قرن پانزدهم، نسبت داده می‌شود و راهب فرانسیسکن شتیفن گجچوی آن را مکتوب کرده است. این قانون مهمان‌نوازی، ازدواج، مالکیت و خونخواهی را تنظیم می‌کند و بسا، یعنی قول سوگندخورده، را بالاترین ارزش شمال کرده است. نام‌های قدیمی تبارها، کلمندی، شالا، هوتی، کاستراتی، بریشا، کراسنیکی، هنوز به عنوان نام خانوادگی و نقشه‌ای از اینکه هرکس از کدام دره آمده به کار می‌روند. همین قانون بورنشا را پدید آورد، زنانی که سوگند مادام‌العمر به تجرد می‌خورند و نقش اجتماعی، پوشش و جایگاه مردان را می‌پذیرند، عملی که در کوهستان‌ها تا همین قرن بیست‌ویکم باقی ماند. شمال همچنین خانه لاهوتا است، سازی زهی تک‌سیمه با آرشه که برای خواندن حماسه‌های جنگاوران مرزی موجی و هالیلی به کار می‌رود، و پلیس، کلاهک نمدی سفیدی که مردان مسن‌تر در کوزوو و شمال آلبانی هنوز هر روز بر سر می‌گذارند. مهاجرت از کوزوو و مقدونیه از 1960s جوامع بزرگ گِگی را در سوئیس، آلمان، اتریش و ایالات متحده مستقر کرده است و اقتصاد حواله‌ها به روستاها بازمی‌گردد.