اروتیک دونگوتونا

دونگوتونا نام خود را از کوه‌هایی گرفته‌اند که در آن زندگی می‌کنند. رشته‌کوه دونگوتونا از دشت‌های استان اکواتوریای شرقی در جنوب سودان، در شمال مرز اوگاندا، سر برمی‌آورد و مردمی که بر دامنه‌ها و دره‌های آن کشت می‌کنند، خود را مردم آن بلندی‌ها می‌دانند. بیگانگان اغلب آنان را با جمعیت بسیار بزرگ‌تر لوتوکو، یا اوتوهو، در اطراف توریت یکی می‌پندارند. این پیوند واقعی است، زیرا این دو گروه به زبان‌هایی بسیار نزدیک به هم سخن می‌گویند و زندگی عمومی خود را به شیوه‌های مشابهی سامان می‌دهند. با این همه، دونگوتونا نام و زبان خاص خود را حفظ کرده‌اند و خود را مردم تپه‌ها می‌دانند، نه مردم دشت.

زبان آنان، دونگوتونو، به خوشه لوتوکسو از شاخه نیلی شرقی تعلق دارد. این زبان در همان خانواده گسترده‌ی ماسای، تورکانا و تسو جای می‌گیرد، هرچند نزدیک‌ترین خویشاوندان آن اوتوهو و لوپیت‌اند. در این گوشه از کشور زبان‌های بسیاری به هم می‌رسند. دیدینگا، زبانی سورمی، در تپه‌های شرق سخن گفته می‌شود و جوامع اکولی‌زبان، که به زبان لوو سخن می‌گویند، در جنوب غربی زندگی می‌کنند. عربی جوبا زبان واسطه روزمره در اینجاست، همان‌گونه که در بیشتر نقاط جنوب سودان است، و انگلیسی از راه مدارس و کلیساها گسترش یافته است.

زندگی روزمره بر پایه کشاورزی و دامداری می‌گذرد؛ سورگوم و ذرت از مزارع تپه‌ای برداشت می‌شود و بز و گاو نیز در کنار آن نگهداری می‌شود. همچون خویشاوندان اوتوهوی‌شان، دونگوتونا به سنت، اقتدار عمومی را به مونیومجی سپرده‌اند. اینان مردان نسل حاکم‌اند که امور جامعه را برای مدتی معین اداره می‌کنند و سپس رسماً قدرت را به نسل بعد واگذار می‌کنند. بارانسازان منصبی داشتند که به همان اندازه قدرتمند و پرخطر بود، زیرا یک فصل بارانی ناموفق می‌توانست به گردن آنان انداخته شود.

امروزه بیشتر دونگوتونا مسیحی‌اند و کلیسای کاتولیک در منطقه توریت ریشه‌ای عمیق دارد. آیین‌های کهن‌تر مرتبط با باران، برداشت محصول و نیاکان از میان نرفته‌اند. تاریخ اخیر بر آنان سخت گذشته است. جنگ داخلی نخست سودان با شورش نظامی در توریت در سال 1955 آغاز شد و استان اکواتوریای شرقی در جنگ دوم بار دیگر میدان نبرد شد. حملات ارتش مقاومت خداوند بر آسیب‌ها افزود. بسیاری از خانواده‌ها سال‌ها آواره یا در اردوگاه‌های پناهندگان آن سوی مرز زیستند. از زمانی که جنوب سودان در سال 2011 مستقل شد، دونگوتونا به بازسازی روستاها، مدارس و نهادهای محلی‌ای مشغول‌اند که جنگ از هم گسسته بود. دزدی دام و ناامنی همچنان این منطقه را آزار می‌دهد.