اروتیک داسارت‌ها

داساره‌ها مردمی از مناطق کوهستانی اطراف دریاچه اوهرید بودند، در مرزی که امروزه میان آلبانی و مقدونیه شمالی قرار دارد. نخستین بار حدود سال ۵۰۰ پیش از میلاد با نامی دیگر دیده شدند و تا اواسط امپراتوری روم از سجل مکتوب ناپدید شدند، در حالی که نام داساره‌تیس پس از آنها به‌عنوان نام یک منطقه باقی ماند. آنها بر یک محور جغرافیایی زندگی می‌کردند. سرزمین ایلیری‌ها در شمال و غرب ایشان بود، اپیروس در جنوب، و مقدونیه آن سوی گردنه‌ها در شرق؛ و نویسندگان باستانی هرگز به‌طور قطع تعیین نکردند که ایشان در کدام سوی این خطوط قرار دارند. هکاتایوس که حدود سال ۵۰۰ پیش از میلاد می‌نوشت، مردمی را که زیر کوه آمیرون زندگی می‌کردند دکساروی نامید و ایشان را از خاونی‌ها شمرد، که آنان را اپیروسی می‌کرد. پولیبیوس و لیویوس، چند قرن بعد، داساره‌ها را ایلیری می‌خوانند و بر این موضوع درنگ نمی‌کنند. محتمل‌ترین برداشت این نیست که کسی اشتباه کرده باشد، بلکه این است که این طبقه‌بندی‌ها واردات یونانی بودند و خود مردم چنین نبودند: جوامع کوهستانی در گذرگاهی میان سه جهان، که زبانی از خود به جا گذاشتند که تنها از راه نام‌ها شناخته می‌شود، و این زبان را در جایی از شاخه پالئوبالکانی خانواده زبان‌های هندواروپایی قرار می‌دهد، بی‌آنکه بتوان دقیق‌تر از این مشخصش کرد.

سرزمین ایشان از این رو اهمیت داشت که چه چیزی از آن عبور می‌کرد. جاده‌ای که از دریای آدریاتیک به درون مقدونیه می‌رفت از میان آن دریاچه‌ها و گردنه‌ها می‌گذشت و روم سرانجام آن را به‌عنوان راه اگناتیا سنگفرش کرد، و لیخنیدوس، یعنی اوهرید امروزی، ایستگاهی در این مسیر بود. در سال ۳۳۵ پیش از میلاد، اسکندر با کلیتوس ایلیری در پلیون جنگید، دژی که معمولاً در داخل یا درست در کنار سرزمین داساره‌ها قرار داده می‌شود، و او بیش از آنچه می‌خواست بپذیرد به فاجعه نزدیک شد. یک قرن و نیم بعد، همین گردنه‌ها ستون‌های رومی را به جنگ‌های مقدونی بردند، و لیویوس آنان را در حال یورش به شهرهای داساره‌ها در مسیر پیشروی به سوی شرق نشان می‌دهد. داساره‌ها به‌ندرت در این روایت‌ها قدرت اصلی‌اند. آنان زمینی هستند که قدرت‌ها ناچار بودند از آن بگذرند، و قلعه‌های کوهی‌شان نیز بر همین اساس دست به دست می‌شد.

پس از آنکه روم این منطقه را جذب کرد، نگارش متوقف می‌شود. داساره‌تیس به‌عنوان یک اصطلاح اداری و سپس کلیسایی باقی می‌ماند، لیخنیدوس اسقف‌نشین می‌شود، و دیگر کسی مردم را جداگانه ثبت نمی‌کند. هیچ جامعه زنده‌ای نسب مستندی به آنان نمی‌رساند: آلبانیایی‌ها و مقدونیه‌ای‌ها امروزه آن دامنه‌ها را کشت می‌کنند، و اینکه آیا زبان ایلیری در شکل‌گیری زبان آلبانیایی نقش داشته است، پرسشی است که زبان‌شناسان همچنان بیشتر درباره‌اش بحث می‌کنند تا پاسخ دهند. آنچه باقی مانده متواضع اما واقعی است: نام یک ناحیه که از یک ملت عمر بیشتری یافت، قلعه‌های کوهی بر یال‌های بالای دریاچه، و سنجاق‌های برنزی در ویترین‌های موزه منطقه‌ای.