اروتیک چوکوه

چوکوه‌ها مردمی بانتوزبان‌اند که در حوضه‌ی بالادست رودخانه‌ی کاسای ساکن‌اند، جایی که شرق آنگولا، جنوب جمهوری دموکراتیک کنگو و شمال‌غرب زامبیا به هم می‌رسند. کانون سرزمین آنان ساوانای بلندی است که رودخانه‌های زلال آن را بریده‌اند؛ سرزمینی که پیش از آنکه ایشان را کشاورز بسازد، آنان را شکارچی و بازرگان دوردست ساخت. زبان آنان، چوکوه (Cokwe)، در خانواده‌ی گسترده‌تر زبان‌های بانتوی جنوب‌غربی و در گروه چوکوه-لوندا جای دارد و آنقدر به لوندا و لوالِه نزدیک است که بازرگانان و مهاجران قرن‌ها بی‌آنکه دشواری چندانی داشته باشند میان آنها رفت‌وآمد کرده‌اند.

آنان در سده‌ی هفدهم میلادی در درون امپراتوری لوندا به‌عنوان جمعیتی متمایز پدید آمدند که در آغاز در لبه‌ی غربی آن می‌زیستند. دویست سال بازیگرانی فرعی بودند. سپس، در اواخر سده‌ی نوزدهم، چوکوه‌ها خود پایتخت لوندا را تصرف کردند؛ دگرگونی‌ای که ریشه در تسلط آنان بر تجارت عاج و لاستیک، آوازه‌ی غیرمعمولشان به‌عنوان اسلحه‌سازانی که تفنگ‌های اروپایی را تعمیر و تقلید می‌کردند، و تمایلشان به جذب اسیران و وابستگان در تبارهای خود، به‌جای نگه داشتن آنان در فاصله، داشت. نتیجه، گسترش سریع در آنچه امروز شرق آنگولا است و ورود به کنگو، و نفوذ فرهنگی‌ای بسیار بزرگ‌تر از شمار اندکشان بود.

جامعه‌ی چوکوه مادرتبار است: تبار، میراث و مشروعیت سیاسی از خط مادری می‌گذرد، هرچند رؤسا (mwanangana) مرد هستند. ورود به بلوغ جدی گرفته می‌شود: پسران از mukanda می‌گذرند، مدرسه‌ای چندماهه در جنگل که با ختنه، آموزش و ظهور makishi مشخص می‌شود، یعنی ارواح نقاب‌دار که اردوگاه را پاسداری می‌کنند و در مراسم پایانی می‌رقصند. خود نقاب‌ها بخشی از دلیل شناخته‌شدن چوکوه‌ها فراتر از منطقه‌ی خودشان‌اند: چهره‌ی زنانه‌ی چوبی سخت که mwana pwo نام دارد و نقاب رئیس، chihongo، از شناخته‌شده‌ترین حجاری‌ها در هنر آفریقای مرکزی‌اند، و حجاران چوکوه که روی چهارپایه‌ها، عصاها و شانه‌ها کار می‌کنند همچنان به‌عنوان مکتبی متمایز مطالعه می‌شوند.

امروزه بیشتر چوکوه‌ها خود را مسیحی می‌دانند، و کلیسای کاتولیک و کلیساهای پروتستان گوناگون در آنگولا و کنگو غالب‌اند. کیهان‌شناسی کهن، با خدای خالق متعالی، ارواح نیاکان به نام mahamba و شیوه‌های فال‌گیری که بدبختی را مشکلی رابطه‌ای نه اخلاقی تشخیص می‌دهند، بیشتر از آنکه ناپدید شده باشد در زندگی دینی‌ای که مردم واقعاً دارند ادغام شده است. جنگ داخلی طولانی آنگولا جوامع چوکوه را به جمعیت‌های پناهنده در زامبیا و نامیبیا پراکنده کرد؛ بسیاری بازگشته‌اند، اما این پراکندگی اکنون بخشی از هویت آنان است.