اروتیک بولونگان

بولونگان‌ها مردمی هستند که در پایین‌دست رودخانه کایان در شمال کالیمانتان، در سمت اندونزیایی جزیره بورنئو زندگی می‌کنند. در بیشتر تاریخ ثبت‌شده‌شان، هویت آنان با خاندانی سلطنتی تعریف شده که دیگر وجود ندارد. سلطنت بولونگان بیش از دو قرن از تانجونگ پالاس حکومت کرد و بولونگان بودن به معنای تعلق به جامعه تجاری مسلمان رودخانه‌ای بود که دربار محور آن بود. آن سوی رودخانه تانجونگ سلور قرار دارد، شهرکی اداری و آرام که در سال 2012 به مرکز تازه‌ترین استان اندونزی تبدیل شد. بیشتر بولونگان‌ها هنوز در این دو شهر و اطراف آن‌ها و در روستاهای کنار رودخانه به سوی ساحل زندگی می‌کنند.

روایت خودِ بولونگان‌ها از منشأشان به سوی بالادست رودخانه اشاره دارد. داستان تأسیس با رئیسی از قوم کایان به نام کووانی و کودکی که در تکه‌ای از بامبو یافت شد آغاز می‌شود. نام بولونگان معمولاً به بولو تنگون، که نوعی بامبو است، نسبت داده می‌شود. بعدها آسونگ لوان، زنی از همان تبار، با داتوک منچانگ، اشراف‌زاده‌ای از برونئی ازدواج کرد و خاندان حاکم نسب خود را به آن دو رساند. این افسانه خلاصه آن چیزی است که تاریخ منطقه تأیید می‌کند: بولونگان‌ها در جایی شکل گرفتند که تبارهای داخلی دایاک با جهان دریانورد و مسلمان سواحل به هم رسیدند. اسلام در قرن هجدهم دین دربار شد. امروز بولونگان‌ها مسلمانان سنی هستند و مسجد و تقویم اسلامی ریتم زندگی جامعه را تعیین می‌کنند.

این سلطنت از حکومت هلندی‌ها و اشغال ژاپن جان سالم به در برد و تا سال‌های آغازین جمهوری اندونزی ادامه یافت. اما از سال 1964 جان سالم به در نبرد. در دوران مواجهه اندونزی با مالزی، ارتش برخی از اعضای خاندان سلطنتی را متهم به همکاری با طرف مقابل مرز کرد. کاخ سوزانده شد، چند تن از اعضای خاندان کشته شدند و سلطنت پایان یافت. این فقدان، نهادی را از بین برد که نسل‌ها گروه را کنار هم نگه داشته بود.

آنچه باقی مانده در زبان، آیین و حافظه زنده است. بولونگان‌ها زبان اوسترونزیایی خود را در کنار زبان اندونزیایی به کار می‌برند؛ زبانی که در مدارس، ادارات و تجارت در استانی که شمار زیادی از مهاجران بوگیس، جاوه‌ای و دیگران را جذب کرده، غالب است. هنرهای دربار وارد زندگی عمومی شده‌اند: رقص‌های جوجیت که زمانی برای سلطان اجرا می‌شد، اکنون در جشنواره بیراو در تانجونگ سلور دیده می‌شود، جایی که جوامع بولونگان، تیدونگ و دایاک آداب خود را کنار هم به نمایش می‌گذارند. تانجونگ پالاس با مسجد سلطنتی‌اش هنوز مرکز نمادین مردمی است که پادشاهی خود را از دست دادند، اما احساس هویت خود را از دست نداده‌اند.