اروتیک پورپچا

مردم پورپچا ساکنان منطقهٔ دریاچه‌ای مرکز میچوآکان (پاتسکوارو، سیراوئن، کوئیتسئو) و ارتفاعات آتشفشانی پیرامون آن هستند. آن‌ها از معدود مردمان مزوآمریکایی‌اند که آزتک‌ها هرگز آن‌ها را فتح نکردند. وقتی ارتش‌های تنوچتیتلان در قرن پانزدهم به سوی غرب پیش آمدند، دولت پورپچا که از تسینتسونتسان در ساحل دریاچهٔ پاتسکوارو اداره می‌شد، آن‌ها را عقب راند و تا رسیدن اسپانیایی‌ها مرزی نظامی در برابر اتحاد سه‌گانه نگه داشت. این واقعیت شیوهٔ یادآوری‌شان از خودشان را شکل می‌دهد: نه به‌عنوان بقایایی که در نظمی بزرگ‌تر از دوران پیش از ورود اسپانیایی‌ها حل شده‌اند، بلکه به‌عنوان نظمی موازی با آن.

زبانشان این جدایی را تقویت می‌کند. زبان پورپچا (گویشورانش آن را پورهپچا می‌نامند و در کاربرد قدیمی اسپانیایی تاراسکو خوانده می‌شود) زبانی منزوی است. هیچ خویشاوند اثبات‌شده‌ای در هیچ کجای قارهٔ آمریکا ندارد. زبان‌شناسان کوشیده‌اند آن را به کچوا، زونی و زبان‌های چیبچایی در کلمبیا پیوند دهند، اما هیچ‌کدام از این پیشنهادها پابرجا نماند. این زبان در مرکز مکزیک و میان همسایگانی از خانواده‌های یوتو-آزتکی و اوتومانگی قرار دارد و به هیچ‌یک از آن‌ها وابسته نیست. حدود 150,000 نفر هنوز به آن سخن می‌گویند که در چهار زیرمنطقه متمرکزند؛ زیرمنطقه‌هایی که خود مردم پورپچا از هم متمایز می‌کنند: دریاچه (لاکوستره)، سیرا، کانیادا د لوس اونسه پوئبلوس و سیئنگا د زاکاپو.

مذهب کاتولیک زود و، به معیارهای مزوآمریکایی، با ملایمت نسبی به این منطقه رسید. اسقف واسکو د کیروگا در دهه‌های 1530 و 1540، جماعت‌های بازماندهٔ پورپچا را بر پایهٔ الگویی که تا حدی از کتاب یوتوپیا اثر توماس مور اقتباس شده بود سامان داد: هر شهرک (پوئبلو) در یک حرفهٔ واحد تخصص یافت؛ مس‌کاری در سانتا کلارا دل کوبره، لاک‌کاری در اوروآپان، گیتارسازی در پاراچو، سفالگری در تسینتسونتسان و کاپولا، و حصیربافی از نی در روستاهای دریاچه. این جغرافیای شغلی هنوز، تقریباً پنج قرن بعد، نقشهٔ اقتصادی منطقه است. کیروگا در میان مردم محلی با نام تاتا واسکو یاد می‌شود، نوعی قدیس عامیانه، و این علاقه صادقانه است.

برجسته‌ترین رسم پورپچا بیرون از منطقه، شب مردگان در خانیتسیو و دیگر جزایر دریاچه است: شب‌زنده‌داری تمام‌شب با شمع در گورستان‌ها در اول نوامبر که از نظر ویژگی با دیا د لوس موئرتوس گسترده‌تر مکزیکی متفاوت است و پیش از بیشتر نمادپردازی گردشگرانهٔ آن وجود داشته است. در داخل منطقه، زندگی روزمره همچنان بر پایهٔ نظام کارگو با مناصب جمعی گردشی، بر شبکه‌های گستردهٔ پدرخواندگی، و بر تقویمی می‌گردد که جشن‌های کاتولیک را بی‌آنکه اصطکاک چندانی میان آن دو پدید آید با ریتم‌های کشاورزی کهن‌تر درمی‌آمیزد.