اروتیک آکاشی

آکاکسی‌ها مردمی بومی از رشته‌کوه‌های سیرا مادره اوکسیدنتال بودند. آنان در سرزمین دره‌های شرق سینالوا و شمال غرب دورانگو در مکزیک زندگی می‌کردند، تا آنکه معدنکاوی اسپانیایی، حکومت میسیونرها و بیماری‌های همه‌گیر در اواخر سده شانزدهم و سده هفدهم آنان را از هم پاشاندند. نسل‌هایشان در جمعیت آمیخته منطقه جذب شدند و امروز هیچ جامعه آکاکسی وجود ندارد. آنچه تا حد زیادی آنان را متمایز می‌کرد، زمینی بود که در اختیار داشتند. آنان در برخی از ناهموارترین سرزمین‌های شمال مکزیک زندگی می‌کردند، با سکونتگاه‌های پراکنده در امتداد پشته‌ها و شیب‌های تند بارانکا، و پیرامون خود همسایگانی داشتند که اغلب با آنان می‌جنگیدند.

زبان آنان به شاخه تاراکاهیتیِ خانواده اوتو-آزتکی تعلق داشت. بدین ترتیب آنان در همان خانواده گستردهٔ کلی با تاراهومارا در شمال و یاکی و مایو در دشت‌های پست به سوی خلیج کالیفرنیا قرار می‌گرفتند. در نزدیکی آنان، در جنوب، شیکسیمه‌ها زندگی می‌کردند، در شرق تپهوان‌ها، و بر دشت ساحلی سینالوا، تاهوئه‌ها. تپاکا و سابایبو که نزدیکی بسیار به آنان دارند، عموماً در حوزه آکاکسی به شمار می‌آیند. زندگی روزمره بر قطعه‌های کوچک ذرت، لوبیا و کدو استوار بود و بقیه آن را شکار، ماهیگیری و گیاهان وحشی‌ای تشکیل می‌داد که از دره‌ها گرد آورده می‌شد.

دین و جنگ به‌شدت به هم پیوسته بودند. نویسندگان اسپانیایی و یسوعی گزارش داده‌اند که آکاکسی‌ها پیوسته با شیکسیمه‌ها دشمنی داشتند، استخوان دشمنان کشته‌شده را به عنوان غنیمت نگه می‌داشتند و اسیران را در آیین‌های مذهبی می‌خوردند. این روایت‌ها از مردانی آمده که هر دلیلی داشتند تا بر وحشی‌گری تأکید کنند، اما تصویر دهکده‌های کوهستانی که به شدت مستقل بودند پابرجاست. آکاکسی‌ها همچنین بت‌های سنگی داشتند و میسیونرهای یسوعی، از جمله هرناندو د سانتارن، به نابودی آن‌ها پرداختند.

نقطه عطف، نقره بود. معادن اسپانیایی در توپیا و سان آندرئس در اواخر سده شانزدهم گشوده شدند و سیرا را به اقتصاد استعماری کشاندند و نیروی کار آکاکسی‌ها را در خدمت آن گرفتند. در سال 1601 آکاکسی‌ها زیر رهبری پیشوایی مذهبی که اسپانیایی‌ها او را پریکو می‌نامیدند شوریدند؛ او موعظه می‌کرد که اسپانیایی‌ها باید رانده شوند. شورشیان کلیساها را سوزاندند و به سکونتگاه‌های معدنی حمله کردند. سپس نیروهای اسپانیایی به فرماندهی فرانسیسکو د اوردینیولا شورش را فرو نشاندند و یسوعی‌ها میانجی بودند. بیماری‌های همه‌گیر بقیه کار را کردند و ظرف چند نسل، آکاکسی‌ها به عنوان یک مردم متمایز محو شدند. میراث آنان در وقایع‌نامه‌های استعماری و سوابق میسیونرها و در خانواده‌های ارتفاعات سینالوا و دورانگو زنده است که نسب را حمل می‌کنند بی‌آنکه نام را داشته باشند.