اروتیک میخه

میکسه‌ها خود را Ayuujk jä'äy می‌نامند، به معنای «مردمان زبان کوه»، و این نام به‌خوبی با آنان سازگار است. سرزمین آنان سیرا میکسه است، رشته‌ای از تپه‌های بلند و مه‌آلود در شمال‌شرقی ایالت اواخاکا، که از جنگل‌های کاج سرد در قله‌ها تا جنگل ابری و سپس تا سرزمین‌های گرم دشتی در فاصله یک روز پیاده‌روی فرود می‌آید. همین جغرافیای عمودی دلیل آن است که میکسه‌ها اساساً به‌عنوان یک قوم متمایز وجود دارند: آزتک‌ها هرگز آنان را فتح نکردند و اسپانیایی‌ها که در دهه 1520 رسیدند، روستاهای بالادست را چنان دشوار یافتند که کنترل استعماری قرن‌ها بر بلندترین جوامع سبک‌بار ماند. میکسه‌ها هنوز با مقداری غرور خود را مردمی توصیف می‌کنند که هرگز شکست نخوردند.

زبان آیوجک به خانواده Mixe-Zoquean تعلق دارد، گروه کوچکی که بیرون از جنوب مکزیک هیچ خویشاوند زنده‌ای ندارد و زبان‌شناسان آن را، با احتیاط اما مداوم، به المکی‌ها پیوند داده‌اند. این زبان با زاپوتکی که در دره‌های جنوبی سخن گفته می‌شود قابل فهم متقابل نیست، و حتی در درون سیرا گونه‌های مرتفع، میانی و دشتی به‌تدریج به زبان‌های جدا از هم بدل می‌شوند نه لهجه‌های یک زبان. لحن اهمیت دارد: زیر و بمی یک هجا می‌تواند تفاوت میان دو واژه نامرتبط باشد، و به همین دلیل است که سنت گفتار سوت‌گونه نسل مسن‌تر، که برای سخن گفتن از روی تپه‌ها به کار می‌رفت، اصلاً کار می‌کند.

کاتولیسیسم همراه با راهبان آمد و ماند، اما در سیرا روی لایه‌ای کهن‌تر از دین قرار دارد و جایگزین آن نشده است. کوه‌ها همچون شخص خطاب می‌شوند. Kong Oy، روح-شاه قله‌ای به نام Zempoaltépetl، هنوز هدیه دریافت می‌کند: دود کوپال، بوقلمون، و مزکال که به زمین ریخته می‌شود، در نقاط اصلی پیرامون قله. بیشتر جوامع میکسه با sistema de cargos اداره می‌شوند، نردبانی از سمت‌های مدنی-مذهبی بدون دستمزد که هر مرد بزرگسالی انتظار می‌رود طی عمر خود از آن بالا برود؛ امتناع از این کار یک تنبیه اجتماعی واقعی است، نه تشریفات. تصمیم‌های روزمره در بسیاری از روستاها هنوز از مجمع می‌گذرد، نه از نظام حزبی، و Tlahuitoltepec فراتر از اواخاکا به‌آرامی به خاطر مدرسه موسیقی‌اش شناخته شده است؛ مدرسه‌ای که گروه‌های برنجی کوهستانی را به یکی از متمایزترین صداهای موسیقی جنوب مکزیک بدل کرده است.