اروتیک ماساهوا

مازاهوآ بزرگ‌ترین مردم بومی ایالت مکزیک‌اند که در شهرداری‌های کوهستانی غرب پایتخت متمرکزند، از جمله ایستلاواکا، سن فلیپه دل پروگرسو، آتلاکومولکو و سن خوزه دل رینکون، جایی که یال‌های پوشیده از کاج جای خود را به مزارع ذرت می‌دهند، در ارتفاعی که کشاورزی بی‌دقت را تنبیه می‌کند. آنان خود را Jñatjo می‌نامند، به معنای «آنان که سخن می‌گویند». «مازاهوآ» برون‌نامی ناهواتلی است که معمولاً «مردم گوزن» معنا می‌شود و مانند بیشتر برچسب‌های ناهواتلی برای مردمان غیرناهوآ، چون دستگاه اداری استعماری آن را مناسب یافت، ماندگار شد. زبان آنان به شاخه Oto-Pamean از خانواده Oto-Manguean تعلق دارد، خواهر زبان اوتومی است و خویشاوندی دورتری با ماتلاتزینکا و اوکوئیلتکو دارد؛ گویشوران مازاهوآ و اوتومی گاه می‌توانند واژه‌های هم‌ریشه را تشخیص دهند، اما نمی‌توانند گفتگو کنند.

سرزمین مازاهوآ در مدار مکزیکوسیتی قرار دارد و این مجاورت بیش از هر رویداد تاریخی واحد، این گروه را شکل داده است. مردان نسل‌ها میان زادگاه خود و مشاغل ساختمانی و اقتصاد غیررسمی پایتخت رفت‌وآمد کرده‌اند، در حالی که زنان، به‌ویژه Mazahua vendedoras (فروشندگان زن مازاهوآ) که در اواخر قرن بیستم حضوری شناخته‌شده در خیابان‌های مکزیکوسیتی یافتند، تجارتی موازی در منسوجات، شیرینی و صنایع دستی فصلی ساختند. این جامعه به سازمان‌یافتگی سیاسی بالای خود شهرت دارد: Movimiento Mazahua por la Defensa del Agua (جنبش مازاهوآ برای دفاع از آب) که در اوایل دهه 2000 عمدتاً به رهبری زنان پیش رفت، دولت فدرال را واداشت بر سر سامانه کوتزامالا مذاکره کند؛ سامانه‌ای که آب منطقه مازاهوآ را با لوله به مکزیکوسیتی می‌رساند، در حالی که بسیاری از روستاهای مازاهوآ خود از تأمین مطمئن آب محروم‌اند.

کاتولیسیسم با راهبان قرن شانزدهم وارد شد و ریشه‌ای عمیق دواند، اما آنچه در عمل جاری است لایه‌لایه است. جشن‌های قدیس حامی (fiestas)، mayordomías و مسیرهای زیارتی بر تقویمی جاری‌اند که سال کلیسایی را با ریتم‌های کهن‌تر کشاورزی درهم می‌بافد؛ نذورات به تپه‌ها و به خود ذرت در کنار زندگی کلیسای محلی همزیستی دارند، نه در رقابت با آن. آیین‌های روز مردگان در شهرک‌های مازاهوآ به‌گونه‌ای چشمگیر مفصل‌اند و محراب‌های خانگی چند روز برپا نگه داشته می‌شوند. بافندگی، از کمربندهای پشمی و بلوزهای گلدوزی‌شده تا شال‌های سنگین کتفی quechquémitl که با بخیه‌های شمرده دوخته می‌شوند، همچنان هنری زنده است نه نمایش میراث، تا حدی از آن رو که همان زنانی که آن‌ها را می‌بافند اغلب خودشان می‌پوشندشان. هویت امروز مازاهوآ دوزبانه، پرتحرک و از نظر سیاسی گویاست؛ زبان زیر فشار اسپانیایی است و تلاش‌ها برای احیای آن در مدارس محلی یکسان نیست، اما این گروه بی‌صدا عقب نمی‌نشیند.