اروتیک پلینی‌ها

پائلیگنی‌ها مردمی ایتالیک در مرکز کوه‌های آپنین بودند که از حداقل قرن ششم پیش از میلاد تا قرن اول پیش از میلاد، زمانی که در ایتالیای رومی ادغام شدند، دره‌ی بلند و درون‌بوم اطراف سولمونای امروزی را در اختیار داشتند. نام آنان در Valle Peligna باقی مانده و مردم آن گوشه‌ی آبروتزو از نسل ایشانند. دره‌ای که آنان در آن می‌زیستند حوضه‌ای گسترده و سرد است که Maiella و Monte Morrone آن را احاطه کرده‌اند، رودهای تند آن را آبیاری می‌کنند و دیواره‌های کوهستانی آن را از ساحل جدا می‌سازد، و همه چیز آنان را شکل داده است: آنان چوپان و کشاورز خرده‌پا بودند که گله‌هایشان را از جاده‌های کوچ به مراتع زمستانی ساحل آدریاتیک می‌بردند و در بهار باز می‌گرداندند. هرگز شهر مسلط واحدی بنا نکردند. در عوض سه جامعه، یعنی Corfinium، Sulmo و Superaequum، عمل می‌کردند که در جنگ و در انعقاد پیمان‌ها با هم هماهنگ بودند و هنوز در کتیبه‌های دوره‌ی رومی جداگانه نامیده می‌شوند.

زبان آنان، پائلیگنی، به شاخه‌ی سابلیک زبان‌های ایتالیک تعلق داشت و با زبان اوسکی و گویش همسایگان خود، Marsi و Marrucini و Vestini، خویشاوندی نزدیک داشت. پیکره‌ی بازمانده‌ی آن اندک است، بیشتر تدفینی و نذری، و با الفبایی برگرفته از لاتین نوشته شده، نه الفبای ملی، که نشان می‌دهد نفوذ زودهنگام روم چگونه به دره رسیده بود. یک متن کاهنه‌ای از الهه‌ای به نام Herentas را نام می‌برد. بر دامنه‌ی Monte Morrone بالای سولمونا معبدی برای Hercules Curinus قرار داشت، خدای گله‌داران در سرزمین گله‌داران. روم در جنگ‌های سامنیت آنان را مطیع کرد و در سال 304 پیش از میلاد به‌عنوان متحد پذیرفت؛ پس از آن سربازان پائلیگنی دو قرن در ارتش‌های رومی جنگیدند. در پیدنا در سال 168 پیش از میلاد گفته می‌شود که فرمانده‌شان درفش یگان را به میان صف مقدونی پرتاب کرد تا مردانش ناچار شوند پشت سر آن بروند. سپس در سال 91 پیش از میلاد برگشتند. متحدان ایتالیایی کورفینیوم را پایتخت اتحادیه‌ی جداشده‌ی خود برگزیدند، آن را Italia نامیدند و سکه‌هایی ضرب کردند که گاوی ایتالیایی را نشان می‌داد که گرگ رومی را شاخ می‌زند. آنان جنگ را باختند و به آنچه برای آن جنگیده بودند رسیدند: شهروندی رومی، و با آن، پایان پائلیگنی‌ها به‌عنوان قومی جدا. لاتین زبانشان را در عرض دو نسل بلعید. Ovid که در سال 43 پیش از میلاد در سولمو زاده شد، همچنان خود را پائلیگنی می‌خواند و به آب سرد و به شورش هر دو افتخار می‌کرد.