اروتیک ندمبوها

کمتر قوم آفریقایی هم‌اندازه‌ای به اندازه انده‌مبوها برای انسان‌شناسان آشناست و تقریباً تمام این شهرت به یک زوج بازمی‌گردد. در اوایل دهه 1950 ویکتور و ادیت ترنر در روستاهای انده‌مبو در آنچه آن زمان رودزیای شمالی نامیده می‌شد زندگی کردند. آیین‌هایی که آنان در آنجا ثبت کردند، مواد خام ایده‌هایی چون liminality، communitas و social drama شدند که اکنون در مطالعات تئاتر و الهیات دیده می‌شوند. خود انده‌مبوها کمتر انتزاعی‌اند. آنان مردمی هستند که به زبان لوندا سخن می‌گویند و در فلات جنگلی ناحیه مویینیلونگا، در استان شمال غربی زامبیا زندگی می‌کنند و خویشاوندانی در آنسوی مرزهای نزدیک در آنگولا و جمهوری دموکراتیک کنگو دارند. رود زامبزی از سرزمین آنان سرچشمه می‌گیرد.

رؤسای انده‌مبو نسب خود را به پادشاهی لوندا زیر فرمان موات یامفو در جنوب کنگوی کنونی می‌رسانند و جانشینی عالی کانونگشا هنوز این ادعا را حمل می‌کند. زبان آنان، لوندا، زبانی بانتویی است که به روند، زبان سرزمین اصلی قدیمی لوندا، نزدیک است و یکی از هفت زبان منطقه‌ای است که زامبیا در مدارس و پخش برنامه‌ها به کار می‌برد. روستاها کوچک‌اند و میان باغ‌های کاساوا قرار دارند و شکارچیان مدت‌هاست اعتبار ویژه‌ای دارند و آیین‌های خاص خود را. تبار از راه مادر منتقل می‌شود، اما زن طبق سنت به روستای شوهرش می‌رود. ترنر استدلال کرد که این کشش میان وفاداری به خط مادری و زندگی زناشویی، روستاها را ناآرام و مستعد جدا شدن نگه داشته است. نزاع‌ها از راه فال‌گیری و آیین حل می‌شدند، یا دست‌کم نام‌گذاری می‌شدند.

امروزه بیشتر انده‌مبوها مسیحی‌اند و مبلغان مذهبی از اوایل قرن بیستم در این منطقه فعال بوده‌اند. مرکز مبلغان کالنه هیل، نزدیک منبع رود زامبزی، به سال 1906 بازمی‌گردد. گرویدن به مسیحیت ارواح مردگان را دور نکرده است. بیماری، ناباروری و بدشانسی در شکار مدت‌هاست نشانه‌ای از آن دانسته می‌شود که نیاکانی احساس بی‌توجهی می‌کند. پاسخ سنتی، آیین رنج است: یک آیین شفابخش که توسط کسانی اجرا می‌شود که خود زمانی همان رنج را تجربه کرده‌اند. در آیین ihamba، پزشک دندان مردی را که شکارچی بوده و مرده است بیرون می‌کشد، مردی که گمان می‌رود از درون بدن به بیمار گاز می‌گیرد.

liminality، مشهورترین ایده ترنر، حول آیین بلوغ انده‌مبوها شکل گرفت. پسران در گذشته ماه‌ها را در Mukanda سپری می‌کردند، کمپ ختنه‌ای در جنگل که در آن افراد نقاب‌دار ظاهر می‌شدند. در Nkang'a دختران، نوآموز در پتویی پیچیده زیر درخت جوان mudyi به مدت یک روز کامل بی‌حرکت دراز می‌کشد، در حالی که زنان دور او می‌رقصند و آواز می‌خوانند. هنگامی که درخت mudyi بریده شود، شیره‌ای سفید و لاتکسی تراوش می‌کند که انده‌مبوها آن را شیر سینه، پیوند میان مادر و کودک و خود خط مادری می‌دانند. رنگ سفید همراه با قرمز و سیاه، طرح رنگی‌ای را می‌سازد که در سراسر زندگی آیینی انده‌مبوها جریان دارد.