اروتیک مستعربان

موزارب‌ها مسیحیان اندلس بودند، یعنی جمعیت ایبریایی که پس از فتح اموی در سال 711 در جای خود ماند و دین خود را حفظ کرد، و تا قرن سیزدهم، هنگامی که جوامعشان تبعید، پراکنده یا در پادشاهی‌های بازپس‌گیرنده جذب شدند، زیر فرمان حاکمان مسلمان زیستند. آنان تازه‌وارد نبودند. ایشان شهرنشینان اسپانیایی-رومی و ویزیگوت قرطبه، اشبیلیه، طلیطله، مریدا و لیسبون بودند که جزیه می‌پرداختند، اسقف‌ها و کلیساهای خود را نگه داشتند و طی نسل‌ها یاد گرفتند به زبان عربی بیندیشند. این نام از واژه‌ای عربی به معنای «عربی‌شده» گرفته شده و در شمال مسیحی ساخته شد، نه به دست مردمی که آن را توصیف می‌کند. برای همسایگان مسلمانشان آنان به سادگی نصارا بودند، تحت حمایت و مالیات‌گیر؛ برای راهبان شمالی معمایی بودند، کشیشان لاتینی که در عربی به بحث الهیات می‌پرداختند و مانند همه مردم قرطبه لباس می‌پوشیدند.

زبان محلی ایشان زبانی رومانسی بود، همان رومانسی اندلسی که زمانی «موزارابی» نامیده می‌شد، خویشاوند کاستیلی و پرتغالی که بیشتر در خرجه‌ها باقی مانده است، یعنی بندهای کوتاه به زبان عامیانه که به شعرهای عربی و عبری دوخته شده‌اند. در کنار آن به عربی اندلسی سخن می‌گفتند و تا قرن دهم مزامیر و انجیل‌ها به عربی برای جماعت‌هایی موجود بود که دیگر از لاتین پیروی نمی‌کردند. لاتین در عبادت باقی ماند. و آن عبادت، آیین قدیمی اسپانیایی کلیسای ویزیگوتی، است که از ایشان فراتر رفت. هنگامی که بقیه شبه‌جزیره آیین رومی را در دهه 1080 پذیرفتند، به کلیساهای طلیطله اجازه داده شد آیین قدیمی‌تر را نگه دارند و هنوز هر صبح در کلیسای جانبی کلیسای جامع طلیطله با نام آیین موزارابی برگزار می‌شود.

تاریخ ایشان دو چرخش تند دارد. در دهه 850 موجی از مسیحیان قرطبه، به رهبری کشیش اولوخیوس، اسلام را علناً محکوم کردند و اعدام شدند، شهادتی عمدی که جامعه را میان کسانی که خواهان رویارویی بودند و کسانی که می‌خواستند به زندگی ادامه دهند تقسیم کرد. سپس در قرن دوازدهم، در دوره مرابطون و موحدون، تساهل فروپاشید: کلیساها بسته شدند و هزاران موزارب تبعید شدند یا به شمال گریختند. پناهندگان هنری مشخص با خود بردند: طاق‌های نعل اسبی، درگاه‌های قاب‌شده با قاب الفیز، و نسخه‌های خطی مصور بیتوس با رنگ‌های درخشان که هنوز در صومعه‌های شمالی‌اند. خود مردم در کاستیل، لئون و آراگون حل شدند، نام‌های عربی‌شان لاتینی شد و زبان رومانسی‌شان را لهجه‌های اطراف بلعیدند. خانواده‌های طلیطله هنوز عضویت موروثی در کلیساهای محلی موزارابی دارند، پاورقی زنده‌ای برای مردمی که در غیر این صورت در اسپانیا و پرتغال مدرن ناپدید شدند.