اروتیک کریوین‌ها

کریوین‌ها قومی از وُت‌ها بودند، یعنی یک قوم فینی‌زبان از اینگریا در کنار خلیج فنلاند، و از قرن پانزدهم تا اواسط قرن نوزدهم به‌صورت یک جزیره‌ی کوچک پیرامون شهر باوسکا در جنوب لتونی زندگی می‌کردند و سپس در جمعیت لتونیایی اطرافشان ادغام شدند. امروز نوادگان آنان لتونیایی هستند. این نام نشان می‌دهد که همسایگانشان چگونه به آنان می‌نگریستند: krieviņi در زبان لتونیایی تصغیری است به معنای «روس‌های کوچک»، و این برچسب بیش از آنکه به تبار مربوط باشد به آوای واژه مربوط بود. آنان به گویشی از زبان وُتی سخن می‌گفتند که خویشاوند نزدیک زبان استونیایی و فنلاندی است. برای کشاورزانی که به لتونیایی سخن می‌گفتند، زبانی بالتیک از خانواده‌ای کاملاً متفاوت، آن زبان به همان اندازه بیگانه به گوش می‌رسید که روسی. ورود آنان معمولاً به‌صورت یک داستان جنگی روایت می‌شود. هنگامی که طریقه‌ی لیوونی در دهه‌ی 1440 با نووگورود جنگید، اسیران وُتی را از اینگریا به اسارت برد و در نزدیکی باوسکا جای داد، جایی که این نظم در حال ساختن قلعه‌ای در محل تلاقی رودهای موسا و مِمله بود. روایت سنتی می‌گوید که اسیران به کار در قلعه گماشته شدند. هرچه باشد، جزیره‌ای فینی‌زبان صدها کیلومتر دورتر از وطنشان ریشه دواند و از هر سو متکلمان لتونیایی آن را احاطه کرده بودند.

آنچه برجسته است، مدت زمان بقای آنان است. در دوران طریقه‌ی لیوونی، سپس دوک‌نشین کورلند و سرانجام امپراتوری روسیه، کریوین‌ها گویش خود را نزدیک به چهارصد سال در روستاهای لتونی زنده نگه داشتند. هنگامی که پژوهشگران به جست‌وجوی آن آمدند، این گویش تقریباً از میان رفته بود. زبان‌شناس فنلاندی Anders Johan Sjögren در سال 1846 از منطقه دیدن کرد و آنچه را از گویش توانست ثبت کند. بعدها Ferdinand Johann Wiedemann آن مواد را به پژوهشی منتشرشده بدل کرد. همین یادداشت‌ها دلیل اصلی آن‌اند که بتوانیم بگوییم کریوین‌ها وُت بودند و نه صرفاً روستایی بیگانه که در حافظه‌ای نیمه‌فراموش‌شده مانده باشد. گفته می‌شود که برخی بخش‌های سنت وُتی پس از آنکه زبان از میان رفت، در منطقه باوسکا باقی ماند. امروز کریوین‌ها فصلی کوچک اما گویا در تاریخ وُت‌ها هستند، که زبانشان حتی در اینگریا به‌سختی باقی مانده است. آنان همچنین یادآور این نکته‌اند که روستاهای لتونی هرگز آن‌گونه یکدست نبودند که بعدها به نظر می‌رسیدند.