اروتیک کنگو

کنگوها قومی بانتویی هستند که سرزمین‌شان بخش پایین رودخانهٔ کنگو و سواحل اقیانوس اطلس را در جایی که رود به اقیانوس می‌پیوندد در بر می‌گیرد؛ منطقه‌ای از جنگل، ساوانا و دهانه‌های جزر و مدی که امروزه میان سه کشور مدرن (جمهوری دموکراتیک کنگو، جمهوری کنگو و شمال آنگولا) تقسیم شده، اما از نظر تاریخی یک حوزهٔ سیاسی و فرهنگی واحد بوده است. آنان از جمعیت‌های بانتوی بزرگ قاره‌اند و تنوع درونی‌شان واقعی است: لاری‌ها در اطراف برازاویل، ویلی‌ها در ساحل، یومبه‌ها در جنگل مایومبه، و بیمبه‌ها، سوندی‌ها، دوندوها، هانگالاها، کوگنی‌ها و مانیانگاها، که هر کدام لهجه‌ها، تخصص‌های آیینی و هویت‌های منطقه‌ای متمایزی دارند، همگی زیر چتر گستردهٔ کنگو. زبان آنان، کیکنگو، به‌روشنی در شاخهٔ بانتوی غربی خانوادهٔ نیجر-کنگو جای دارد و در دوران استعمار آن‌قدر اهمیت داشت که شکل تجاری ساده‌شدهٔ آن، کیتوبا، به زبان مشترک منطقه‌ای تبدیل شد و هنوز میلیون‌ها نفر که از نظر قومی اصلاً کنگو نیستند به آن سخن می‌گویند.

واقعیت تاریخی تعیین‌کنندهٔ کنگوها، پادشاهی کنگو است که از اواخر قرن چهاردهم تا فروپاشی تدریجی‌اش در قرن نوزدهم یکی از تأثیرگذارترین دولت‌های آفریقای کرانهٔ اطلس بود. گرویدن آن به مسیحیت در سال 1491 به دست موِمبا آ نزینگا (آفونسو اول) تحمیلی تبلیغی نبود، بلکه طرحی سیاسی و سلطنتی بود، و چیزی به‌راستی غیرعادی پدید آورد: کاتولیسیسم کنگویی‌ای که قرن‌ها دوام آورد و صلیب‌ها، قدیسان و آیین‌های مقدس را در کیهان‌شناسی موجودِ اجداد و ارواح سرزمینی جذب کرد، نه اینکه جایگزین آن شود. این آمیختگی هنوز زندگی دینی را شکل می‌دهد. امروزه بیشتر کنگوها مسیحی‌اند؛ در سرزمین اصلی قدیمی کاتولیک‌اند و در جاهای دیگر به‌طور فزاینده پنطیکاستی یا پیرو کلیساهای مستقل، اما جنبش پیامبرانه‌ای که سیمون کیمبانگو در سال 1921 آغاز کرد و اکنون کلیسای کیمبانگیستی نام دارد، همچنان نهادی بزرگ در میان کنگوها و قرائتی بی‌تردید کنگویی از مسیحیت است.

نکات دیگری که ارزش دانستن دارند: سنت nkisi، یعنی پیکره‌های قدرتِ تراشیده و بسته‌شده که بخش عمده‌ای از آنچه جهان «هنر کنگو» می‌داند بر آن‌ها استوار است، یک فناوری آیینی است نه تزیین؛ nkisi nkondi معروفِ میخ‌آجین، اشیایی فعال‌شده بودند که به سوگندها و شکایت‌ها گره خورده بودند. آیین تدفین اهمیتی غیرمعمول دارد؛ مردگان مشارکت‌کننده‌اند، نه رفتگان. و از نظر سیاسی، کنگوها در مرکز تقریباً همهٔ آشوب‌های مدرن منطقه بوده‌اند، از شورش‌های ضداستعماری دههٔ 1950 تا سایهٔ بلند جنگ آنگولا که جمعیت‌های قابل‌توجهی از کنگوها را در سراسر دیاسپورا پراکنده کرد.