اروتیک گریکوا

گریکوا مردمی هستند که خود را در مرز ساختند. آنان در قرن هجدهم، در حاشیه‌های مستعمره کیپ هلند شکل گرفتند، جایی که چوپانان خویخوی، مهاجران اروپایی، بردگان آزادشده و فراری، و شکارچیان سان با هم روبه‌رو شدند، با هم ازدواج کردند و با هم کوچ کردند. بیگانگان آنان را «باستارد» می‌نامیدند. در سال 1813، به ترغیب کشیشان انجمن تبلیغی لندن، نام گریکوا را که از یک طایفه قدیمی خویخوی گرفته شده بود برگزیدند و به رفتار همچون یک ملت پرداختند: از رهبران منتخبی به نام «کاپتین» پیروی کردند، قوانین خود را نوشتند و در گریکواتاون در سال 1815 سکه‌های خود را ضرب کردند که از نخستین سکه‌ها در آفریقای جنوبی بود. دو خانواده، کوک و واتربوئر، در بخش بیشتر یک سده کاپتین‌های آنان را تأمین کردند. آدام کوک اول، بنیان‌گذار نخستین سلسله، برده آزادشده‌ای بود که نام خانوادگی‌اش حرفه آشپزی را ثبت می‌کند.

تاریخ گریکوا تاریخ کوچ‌هاست. آنان که به سوی شمال و به آن سوی رودخانه اورنج رانده شدند، گریکواتاون و فیلیپولیس را بنا نهادند، سپس هر دو را در برابر گسترش بوئرها و جاه‌طلبی بریتانیا از دست دادند. در سال 1861 آدام کوک سوم مردمش را از فراز دراکنزبرگ به سوی نومنزلند برد و کوکستاد و گریکوالند شرقی را بنا کرد. الماس‌های کیمبرلی به بهای از دست رفتن گریکوالند غربی برایشان تمام شد، که در سال 1871 به دست بریتانیا ضمیمه شد، و گریکوالند شرقی نیز در کمتر از یک دهه به همان سرنوشت دچار شد. آنچه دولت‌سازان از دست دادند، پیامبری به شکلی دیگر بازپس گرفت. اندرو آبراهام استوکنستروم له‌فلور، که با لقب «دی کنخ»، یعنی خدمتگزار، گرامی داشته می‌شود، گریکواهای پراکنده را در اوایل قرن بیستم در شهرک‌های تازه گرد آورد و در سال 1920 کلیسای مستقل گریکوا را بنیاد نهاد. گور او در راتلگات، در سرزمین خشک ناماکوالند نزدیک فانرینسدورپ، زیارتگاه است و کلیسا همچنان نهادی است که بیش از هر نهاد دیگری با اطمینان هویت گریکوا را منسجم نگه می‌دارد.

گریکواهای امروز به زبان آفریکانس سخن می‌گویند، و زبان خویخوی کهن‌ترشان، خیری، منقرض شده یا تقریباً منقرض شده است. آپارتاید آنان را زیر برچسب «رنگین‌پوست» طبقه‌بندی کرد، برچسبی که بسیاری از گریکواها در آن زمان رد کردند و امروز نیز رد می‌کنند. از سال 1994 آنان برای به رسمیت شناخته شدن به‌عنوان یک ملت بومی پافشاری کرده‌اند، و قانون رهبری سنتی و خوی‌سان مصوب 2019 آنان را در میان خوی‌سان‌های آفریقای جنوبی فهرست می‌کند. جماعت‌های آنان در کوکستاد، در کرانس‌هوک نزدیک خلیج پلتنبرگ، در گریکواستاد و کمپبل در کیپ شمالی، و پیرامون کیمبرلی و فیلیپولیس متمرکزند، و چندین شورای رقیب هر یک ادعای تبار کوک یا له‌فلور را دارند. گریکواها خود را نخستین ملت چندنژادی آفریقای جنوبی می‌نامند، و این ادعا بیش از آنکه لاف باشد، خوانشی ساده از شجره‌نامه‌های خانوادگی آنان است.