اروتیک دمتی‌ها

دمتاییان قومی سلتی در جنوب غربی ولز بودند که از اواخر عصر آهن تا قرون رومی در اسناد دیده می‌شوند و در زمانی پس از سال 400 میلادی، در پادشاهی نخستین ولزی دیفد که نامش را از نام ایشان گرفته بود، ادغام و محو شدند. سرزمین آنان دورترین گوشه شبه‌جزیره غربی بود: تپه‌های پرسلی، ساحل دریایی ناهموار آنچه امروز پمبروکشایر نامیده می‌شود، و دره تیوی که از راه کارمارتن‌شایر به درون خشکی امتداد دارد. بطلمیوس در قرن دوم آنان را همان‌جا قرار داد. آنچه از نظر باستان‌شناسی آنان را متمایز می‌کند، بنای یادمانی نیست. به جای چند دژ تپه‌ای باشکوه، چشم‌انداز آنان با صدها مزرعه کوچک و مستحکم پراکنده است، یعنی محوطه‌هایی محصور با خاکریز و خندق که خانواده‌ای و دام‌هایش را در خود جای می‌دادند، و همچنین دژهای دماغه‌ای که بر لبه صخره‌ها قرار داشتند. این تصویر جامعه‌ای را نشان می‌دهد که بر گرد دامداری، پیوندهای خویشاوندی و جایگاه محلی متواضع ساخته شده بود، نه بر گرد شماری اندک از رؤسای عالی‌مقام.

آنان به غیابی چشمگیر نیز شهرت دارند. همسایگان شرقی‌شان، سیلوریان، برای نسلی با روم جنگیدند و فصلی در نوشته‌های تاسیتوس به خود اختصاص دادند. دمتاییان تقریباً هیچ ردی از مقاومت به جای نگذاشتند و پادگان رومی در سرزمینشان اندک باقی ماند. روم برای آنان مرکز واحد اداری قبیله‌ای (سیویتاس) را در موریدونوم، یعنی کارمارتن امروزی، برقرار کرد که دورترین شهر استان به سمت غرب بود و آمفی‌تئاتری داشت که کاسه آن هنوز برجاست، و طلای دولاوکوثی را با آبراه‌ها و ورودی‌های افقی معدن استخراج کرد. زبانشان بریتونی بود که سلف مستقیم زبان ولزی است، اما ساحلشان رو به ایرلند داشت و پس از عقب‌نشینی روم این امر اهمیتی عظیم یافت. دیفد متراکم‌ترین مجموعه کتیبه‌های اوغام در بریتانیا را دارد که بسیاری از آنها دوزبانه‌اند: متن لاتین که در سراسر رویه سنگ حک شده و متن ایرلندی که در امتداد لبه آن کنده شده است. سلسله حاکم ادعای تبار ایرلندی داشت و در حدود سال 540 راهب گیلداس یکی از پادشاهانش، ورتیپور، را نکوهش کرد و او را «ستمگر دمتاییان» و «پسر بد یک پادشاه خوب» نامید. این تقریباً آخرین باری است که این نام به کسی از زندگان نسبت داده شده است. دیفد در قرن دهم در دیهیوبارث ادغام شد و نام قبیله برای هزار سال خاموش ماند، سپس به‌صورت نام یک شهرستان، یک نیروی پلیس و یک ساحل بازگشت. ولزی‌زبانان کارمارتن‌شایر و پمبروکشایر، به ساده‌ترین معنای ممکن، همان چیزی هستند که آنان به آن بدل شدند.