اروتیک مسلمانان کرت

مسلمانان کرت جمعیت مسلمانِ یونانی‌زبانِ جزیرهٔ کرت بودند که در نسل‌های پس از فتح عثمانی جزیره در قرن هفدهم، از راه گرویدن به اسلام شکل گرفتند و در سال 1923 برای همیشه پراکنده شدند، زمانی که آخرین آنان بر اساس مبادلهٔ جمعیتی یونان و ترکیه به ترکیه تبعید شدند. امروز نوادگانشان در شهرهای ساحلی ترکیه و در روستایی در ساحل سوریه زندگی می‌کنند، جایی که چند تن از قدیمی‌ترین گویندگان هنوز به یونانی کرتی سخن می‌گویند. آنچه آنان را متمایز می‌کرد این بود که مهاجر یا مستعمره‌نشین نبودند. وقتی خانیا در 1645 سقوط کرد و کاندیا پس از محاصره‌ای بیش از بیست سال در 1669 تسلیم شد، عثمانیان جزیره‌ای را گرفتند که روستاییانش سپس به شماری غیرمعمول به اسلام گرویدند: مالیات سرانهٔ غیرمسلمانان سنگین بود، راه رسیدن به زمین و منصب از مسجد می‌گذشت، و در آغاز سدهٔ نوزدهم شاید مسلمانان نزدیک به یک سوم جمعیت را تشکیل می‌دادند. زبانشان را نگه داشتند. یونانی کرتی زبان مادری کل جامعه ماند، در خانه، در بازار و در حیاط مسجد به آن سخن گفته می‌شد، و برخی از آنان آن را با خط عربی نوشتند و مجموعهٔ کوچکی از شعر و مکاتبات پدید آوردند که بر صفحه عثمانی به نظر می‌رسد و هنگام خوانده شدن با صدای بلند، مانند روستایی نزدیک ریتیمنو شنیده می‌شود. زبان ترکی برای مقامات رسمی بود. بیشترشان سنی مذهب حنفی بودند، با خانقاه‌های صوفیه که از جمله بکتاشی‌ها در آن‌ها بودند و در شهرها وزن واقعی داشتند.

آنان به مردمی شهری بدل شدند، و نه از سر انتخاب. شورش‌هایی که در سراسر سدهٔ نوزدهم رخ داد، در سال‌های 1821، 1841، 1858، 1866، 1878، 1889 و 1897، ایشان را از روستاها به محله‌های حصارداری در خانیا، ریتیمنو و هراکلیون راند، و پس از هر دور جنگ، موجی تازه از مهاجرت به آناتولی، سوریهٔ عثمانی، لیبی و مصر آغاز شد. سلطان عبدالحمید دوم یکی از این موج‌ها را در روستایی که به همین منظور در ساحل سوریه ساخته شد، یعنی حمیدیه، در سال 1897 اسکان داد. دولت خودمختار کرتی که پس از مداخلهٔ قدرت‌های بزرگ پدید آمد، هیچ پایگاه سیاسی برای آنان باقی نگذاشت، و الحاق به یونان در سال 1913 پایان کار را به مسئلهٔ زمان‌بندی بدل کرد. مبادلهٔ سال 1923 مردم را بر پایهٔ دین و نه زبان جابه‌جا کرد، به این ترتیب خانواده‌های یونانی‌زبان به کشوری فرستاده شدند که زبانش را نمی‌دانستند، و هنگام ورود، گیریتلی، یعنی کرتی‌ها، نامیده شدند. این نام در ترکیه هنوز به کار می‌رود و با روغن زیتون، سبزی‌های وحشی و حلزون همراه است، شیوه‌ای پخت‌وپز که همسایگان برای یک نسل عجیب می‌دانستند و سپس خودشان به کار گرفتند.