اروتیک آلبانیایی‌های چام

آلبانیایی‌های چام نام خود را از چامریا گرفته‌اند، نواری ساحلی از اپیروس که از منطقه کونیسپول در جنوب آلبانی تا نزدیکی رود آخرون امتداد دارد. بیشتر این منطقه اکنون در استان تسپروتیای یونان و در شمال پرهوزا قرار دارد. این نام معمولاً به رود تیامیس نسبت داده می‌شود که یونانی‌ها آن را کالاماس می‌نامند. برای قرن‌ها، چام‌ها به سادگی جنوبی‌ترین آلبانیایی‌ها بودند. آنها در روستاهای کوهستانی و در شهرهایی مانند پارامیتیا، فیلیاتس، مارگاریتی و پارگا به گویش توسک سخن می‌گفتند. آنچه امروز آنها را متمایز می‌کند کمتر خود سرزمین است و بیشتر از دست رفتن آن: بیشتر چام‌ها در آلبانی زندگی می‌کنند و از خانواده‌هایی هستند که در پایان جنگ جهانی دوم از یونان بیرون رانده شدند.

در دوران حکومت عثمانی، چامریا هم چام‌های مسلمان و هم چام‌های مسیحی ارتدکس را در خود جای می‌داد. خانواده‌های مسلمانِ زمین‌دار بخش بزرگی از زمین‌های کشاورزی دشت را در اختیار داشتند. کوهنشینان ارتدکس سولی که به زبان آلبانیایی سخن می‌گفتند، به دشواری فرمانبرداری شهرت داشتند: سال‌ها با علی پاشای یانینا جنگیدند و بعدها به جنگ استقلال یونان پیوستند. این شکاف مذهبی پس از سال 1913، هنگامی که چامریا به یونان واگذار شد، اهمیت فراوانی یافت. چام‌های ارتدکس یونانی به حساب آمدند و به‌طور عمده در زندگی ملی یونان ادغام شدند. چام‌های مسلمان به‌عنوان اقلیتی جدا رفتار شدند. بیشتر آنها به سبب آلبانیایی بودن از مبادله جمعیتی با ترکیه در سال 1923 معاف شدند، اما در سال‌های میان دو جنگ با مصادره زمین و بدگمانی رسمی روبه‌رو بودند.

جنگ جهانی دوم این جامعه را از هم پاشید. پس از حمله ایتالیا به یونان از خاک آلبانی در سال 1940، مقامات یونانی مردان چام را بازداشت کردند. در طول اشغال، بخشی از رهبری چام‌های مسلمان با نیروهای ایتالیایی و آلمانی همکاری کرد، در حالی که شمار کمتری به مقاومت یونانی جناح چپ پیوستند. در سال‌های 1944 و 1945، نیروهای EDES به فرماندهی ناپلئون زروس، چام‌های مسلمان را از مرز بیرون راندند و کشتارهایی در پارامیتیا، فیلیاتس و جاهای دیگر رخ داد. دادگاه‌های یونانی بعدها بسیاری از آنان را غیابی محکوم کردند و اموالشان را مصادره نمودند. آلبانی هنوز آنچه را «مسئله چام» می‌نامد مطرح می‌کند و روز یادبود سالانه‌ای برگزار می‌کند. موضع یونان این است که چیزی برای مذاکره وجود ندارد.

در آلبانی، خانواده‌های چام در اطراف کونیسپول، ساراندا، ولوره، دورس و تیرانا ساکن شدند و برخی پیش‌تر به ترکیه رفته بودند. آنان حزب سیاسی و انجمن‌های فرهنگی خاص خود را دارند و خانواده‌ها معمولاً خاطره خود را به روستاهای مشخصی در آن سوی مرز پیوند می‌زنند. آوازها و رقص‌های چام همچنان بخشی شناخته‌شده از فولکلور جنوب آلبانی هستند. در اپیروس یونان چند روستای ارتدکس آلبانیایی‌زبان باقی مانده‌اند، هرچند مردم آنجا عموماً خود را یونانی می‌دانند.