اروتیک کروات‌های بورگنلند

کروات‌های بورگنلند از کروات‌هایی هستند که در قرن شانزدهم، هنگامی که مرز عثمانی از راه بوسنی و کرواسی به سوی شمال پیش می‌رفت، سرزمین خود را ترک کردند. آنان در دشت پانونی، در امتداد مرزی که اکنون میان اتریش و مجارستان است، دوباره اسکان یافتند. خانواده‌های اشرافی مجاری آنان را برای کشاورزی در املاکی که جنگ ویران کرده بود آوردند. نزدیک به پانصد سال بعد، روستاهایشان هنوز برپاست و زبانشان نیز با سرسختی پابرجاست. آنان این منطقه را Gradišće می‌نامند و خود را Gradišćanski Hrvati می‌خوانند.

بیشتر آنان در ایالت بورگنلند اتریش زندگی می‌کنند. جامعه‌های کوچک‌تری درست آن‌سوی مرز در غرب مجارستان و در چند روستا که اکنون بخشی از براتیسلاوا در اسلواکی است قرار دارند. یک خوشه در جنوب مورآوی پس از جنگ جهانی دوم از هم پاشید، زمانی که مقام‌های چکسلواکی ساکنانش را در سراسر کشور پراکنده کردند. وین با فاصله‌ای قابل‌رفت‌وآمد قرار دارد و نسل‌های متوالی کروات‌های بورگنلند را پذیرفته است. مرز جدیدی که در 1921 ترسیم شد، هنگامی که بورگنلند از مجارستان به اتریش منتقل شد، این جامعه را به دو نیم تقسیم کرد. به مدت چهار دهه پرده آهنین این شکاف را به حصاری بدل کرد.

زبان روشن‌ترین نشانه هویت آنان است. زبان کروات‌های بورگنلند بیشتر از گویش‌های چاکاوی وطن کهن شکل گرفته و در آن رگه‌هایی از گویش‌های شتوکاوی و کایکاوی آمیخته است. این زبان معیار نوشتاری ویژه خود را دارد، با دستور زبان، فرهنگ‌های لغت و کتاب‌های درسی خاص خود. از آنجا که این زبان مدت‌ها پیش از شکل‌گیری کرواتی معیار امروزی جدا شد، بازدیدکننده‌ای از زاگرب چیزی آشنا اما کهنه‌طرز می‌شنود که سرشار از واژه‌های وام‌گرفته از آلمانی و مجاری است. در درون جامعه، گروه‌های گویشی هنوز با نام‌هایی چون Haci و Poljanci و Dolinci و Vlahi و Štoji شناخته می‌شوند و شنونده‌ی دقیق می‌تواند گوینده را بر پایه روستایش تشخیص دهد. اتریش این زبان را بر اساس معاهده دولتی 1955 حمایت می‌کند و تابلوهای دوزبانه شهرها در اوایل دهه 2000 در سراسر بورگنلند نصب شد.

کلیسای کاتولیک بیش از هر نهاد دیگری به زنده ماندن زبان کمک کرد. برای قرن‌ها، در حالی که مدارس و ادارات دولتی به زبان مجاری یا آلمانی اداره می‌شدند، کلیسای محله جایی بود که مردم به کرواتی می‌خواندند، سرود می‌خواندند و موعظه می‌شنیدند. زندگی روزمره‌ی جامعه لنگرگاه‌های خاص خود را دارد: روزنامه‌ی هفتگی Hrvatske novine که از سال 1910 منتشر می‌شود، انجمن‌های فرهنگی روستاها، و گروه‌های تامبوریتسا که در جشن‌های کلیسا، عروسی‌ها و جشنواره‌ها می‌نوازند.

فشار برای همسان‌سازی امروز آرام‌تر از دوره‌های گذشته است، اما واقعی است. آلمانی زبان کار است و بسیاری از خانواده‌ها در یک یا دو نسل به آن روی آورده‌اند. کسانی که باقی مانده‌اند انتخابی آگاهانه کرده‌اند: کروات می‌مانند و در عین حال کاملاً شهروند اتریشی، مجاری یا اسلواکی زندگی می‌کنند.