اروتیک بمبه

بمبه‌ها در امتداد ساحل غربی دریاچه تانگانیکا و در سراسر ارتفاعات جنگلی کیوو جنوبی زندگی می‌کنند و جمعیت کوچک‌تری از آنان به سمت شرق تا تانزانیا گسترده شده است. دریاچه محور زندگی بمبه‌هاست: دامنه پرشیبی که به آن سرازیر می‌شود، شکل استقرار روستاها، چگونگی جابه‌جایی ماهی در اقتصاد خانوار و نحوه انتشار خبر در امتداد ساحل را تعیین می‌کند. در داخل کشور، سرزمین به تپه‌های چین‌خورده‌ای بدل می‌شود که رودخانه‌های تندرو آن‌ها را بریده‌اند؛ این زمین ناهموارتر از ساوانای دورتر در غرب است و از نظر تاریخی نوعی مصونیت از پادشاهی‌های بزرگ‌تر و شبکه‌های تجاری حوضه کنگو را برای بمبه‌ها فراهم کرده است.

زبان آنان، ایبمبه، به خوشه شرقی زبان‌های بانتو تعلق دارد و با بمبه بوما، لگا و بویو زمینه مشترک روشنی دارد، اما دو جامعه اصلی بمبه، یعنی مردم ساحل دریاچه و مردم جنگل‌نشین ارتفاعات، گونه‌های گفتاری کاملاً متفاوتی دارند و گویشوران سالمندتر معمولاً به سرعت اشاره می‌کنند که غریبه از کدام یک می‌آید. به معنای تاریخی، نظام سیاسی واحدی برای بمبه‌ها وجود نداشته است؛ قدرت به‌طور سنتی در دست سران تبارها و متخصصان آیینی بود، نه در دست رؤسایی به سبک متمرکز غرب آفریقا، و همین یکی از دلایلی است که مدیران استعماری در ترسیم مرزهای آنان دچار مشکل شدند و نویسندگان اغلب تنوع درونی این گروه را دست‌کم می‌گیرند.

امروزه بیشتر بمبه‌ها خود را مسیحی می‌دانند؛ در مناطق قدیمی‌تر میسیونری عمدتاً کاتولیک و در جماعت‌های جدیدتر پروتستان یا پنطیکاستی هستند، هرچند بافت باور آنان لایه‌لایه است. آیین‌های نیاکان، عمل فال‌گیری و اهمیت آیینی برخی مکان‌های جنگل از میان نرفته‌اند، بلکه در درون تقویم جابه‌جا شده‌اند؛ آن‌ها در کنار یکشنبه قرار دارند نه در برابر آن. بمبه‌ها به‌ویژه نزد کلکسیونرها به حجاری چوبی خود شهرت دارند، به‌خصوص پیکره‌های کوچک ایستاده‌ای که با تبار و شفا پیوند دارند، و نیز به انجمن‌های elanda و bwami یا انجمن‌های مشابه آن که در برخی جوامع ورود به جایگاه بزرگسالی را تنظیم می‌کنند.

سه دهه گذشته برای این منطقه بی‌رحمانه بوده است. جنگ‌هایی که از اواسط دهه 1990 به بعد در شرق کنگو جریان یافت، شمار زیادی از بمبه‌ها را آواره کرد و اقتصاد دریاچه و تپه‌ها را که نسل‌ها پابرجا مانده بود، مختل ساخت. اکنون بسیاری از خانواده‌ها تا حدی در اوویرا، باراکا یا آن‌سوی مرز زندگی می‌کنند و پول و دستورالعمل‌هایی به خانه می‌فرستند. فرهنگ نیز همان کاری را می‌کند که فرهنگ‌ها زیر چنین فشاری انجام می‌دهند: با سختی سازگار می‌شود، آنچه را می‌تواند نگه می‌دارد و درون خود درباره اینکه چه چیزی اصالت واقعی دارد بحث می‌کند.