اروتیک آرباناسی‌ها

جماعت Arbanasi آلبانیایی‌های زادار هستند. آنها سه قرن است که در ساحل دالماسی زندگی می‌کنند، با نامی که از بیشتر ساختمان‌های اطرافشان قدیمی‌تر است. Arbanasi واژه‌ای کهن کرواتی برای آلبانیایی‌هاست. این نام همچنین به سکونتگاهی اطلاق شد که نیاکانشان درست بیرون از دیوارهای زادار بنا کردند و اکنون محله‌ای از شهر است. لباس و ظاهر آنها را از دیگران متمایز نمی‌کند. تاریخچه خانوادگی، ایمان و گویشی که دور از وطن باقی ماند این کار را می‌کنند، هرچند هر سال شمار کمتری به آن گویش سخن می‌گویند.

داستان آنها در اوایل سده هجدهم آغاز می‌شود. خانواده‌های کاتولیک از روستاهای اطراف دریاچه اسکادار، در منطقه مرزی میان مونته‌نگرو و آلبانی امروز، سرزمین عثمانی را ترک کردند و به دالماسیِ ونیزی رفتند. این کوچ در سال 1726 با حمایت ویچکو زمایه‌ویچ، اسقف اعظم زادار، آغاز شد. ونیز نیز از آن خشنود بود، زیرا به کشاورزان و مدافعانی برای زمین‌هایی نیاز داشت که جنگ‌های چندده‌ساله آنها را تهی کرده بود. تازه‌واردان در روستاهای اطراف شهر کشاورزی کردند و زندگی کلیسایی خود را حول کلیسای بانوی ما لورتو ساختند. ایمان کاتولیکی آنها دلیل ترک وطن بود. همچنین همان چیزی بود که آنها را به همسایگان تازه‌شان پیوند داد و هنوز هم در نگاه جامعه به خودش محوری است.

گویش Arbanasi به گگی تعلق دارد، شاخه شمالی زبان آلبانیایی. این گویش ویژگی‌های گفتار منطقه اسکادار را از سه‌صد سال پیش حفظ کرده است. این گویش که از دیگر گویندگان آلبانیایی جدا ماند، لایه‌ای سنگین از واژه‌های کرواتی و ایتالیایی ونیزی را در خود جذب کرد. امروزه بیشتر افراد Arbanasi در زندگی روزمره به کرواتی سخن می‌گویند و این گویش عمدتاً در میان ساکنان مسن‌تر زنده مانده است.

قرن بیستم جماعت را به چند جهت کشاند. میان دو جنگ جهانی، زادار جیب ایتالیایی بود و حومه Arbanasi که آن زمان Borgo Erizzo نامیده می‌شد، در درون آن قرار داشت. پس از 1945 شهر بخشی از یوگوسلاوی شد و برخی خانواده‌ها همراه ایتالیایی‌های زادار به ایتالیا رفتند. بیشتر کسانی که ماندند خود را کروات با تبار آلبانیایی دانستند. برای بسیاری، Arbanasi بودن میراثی است و نه ملیتی جداگانه: آلبانیایی از نظر تبار، کروات از نظر تابعیت و زندگی روزمره، و دالماسی از نظر عادت. این ترکیب آنها را از آلبانیایی‌هایی که اخیراً به کرواتی آمده‌اند و دیگر جوامع آلبانیایی قدیمی در خارج، مانند Arbëreshë در جنوب ایتالیا، متمایز می‌کند.