اروتیک آلاشاها

آلاشاها قبیله‌ای درون یک ملت‌اند و نه ملتی مستقل. آنان یکی از دوازده قبیله‌ی بایولی‌ها هستند، کنفدراسیونی از زوز کوچک قزاق، همان هورده‌ای که منتهی‌الیه غربی دشت قزاق را در اختیار داشت. فرد از راه تبار پدری به آلاشاها تعلق دارد و این تبار در شجیره نگه داشته می‌شود، یعنی شجره‌نامه‌هایی که خانواده‌های قزاق هنوز آن‌ها را از حفظ می‌دانند و هر روز بیشتر آن‌ها را می‌نویسند. هیچ گذرنامه‌ای این تبار را ثبت نمی‌کند. با این حال، پرسیدن از یک قزاق دیگر درباره‌ی قبیله‌اش همچنان راهی معمول برای آغاز گفتگو است، به‌ویژه بیرون از شهرهای بزرگ. این نام بار معنایی بیشتری نیز دارد. آلاش نیای افسانه‌ای است که همه‌ی قزاق‌ها خود را از او می‌دانند و فریاد جنگی کهن دشت‌هاست. همچنین نامی است که جنبش خودمختاری «آلاش اوردا» بین سال‌های 1917 و 1920 بر خود نهاد.

سرزمین بایولی‌ها در دورترین غرب قزاقستان قرار دارد: دشتی خشک و تازیانه‌خورده‌ی باد که به سوی دریای خزر فرود می‌آید و رود اورال، که قزاق‌ها آن را ژایک می‌نامند، از میان آن می‌گذرد. قرن‌ها، خانواده‌های آن گوسفند، اسب و شتر را میان چراگاه‌های تابستانی و زمستانی جابه‌جا می‌کردند. زوز کوچک نخستین هورده‌ی قزاق بود که در سال 1731 حمایت روسیه را پذیرفت. در اوایل قرن نوزدهم، بسیاری از تیره‌های بایولی از اورال به سوی غرب گذشتند و به هورده‌ی تازه‌تأسیس بوکی پیوستند. اشتراکی‌سازی شوروی زندگی کوچ‌نشینی را برای همیشه پایان داد و قحطی اوایل دهه‌ی 1930 بخش بزرگی از مردم قزاق را از میان برد. امروز خانواده‌های آلاشا در روستاها و شهرهای نفتی غرب زندگی می‌کنند، در کنار قزاق‌هایی از هر تبار دیگر.

آلاشاها به زبان قزاقی سخن می‌گویند، زبانی ترکی از شاخه‌ی قیپچاق که به قره‌قالپاقی و نوغای آن‌قدر نزدیک است که گویشوران آن‌ها می‌توانند بخش عمده‌ی گفتار یکدیگر را دنبال کنند. روسی از دوران شوروی به‌طور گسترده به‌عنوان زبان دوم به کار رفته است. دین آنان اسلام سنی بر مذهب حنفی است که به شیوه‌ی دشت‌نشینان انجام می‌شود. نماز و روزه‌ی رمضان در کنار دیدار از گورهای خانوادگی و احترام واقعی به ارواق، یعنی ارواح درگذشتگان، قرار دارد. خانواده‌ها با سفره‌های یادبود و با سرخ کردن نان‌های پهنی که بویشان قرار است به آنان برسد، یادشان را گرامی می‌دارند. رسمی که بیگانگان کمترین انتظار آن را دارند جتی آتا است، یعنی قاعده‌ای که بر اساس آن دو نفری که تا هفت نسل نیای مذکر مشترکی از تبار پدری دارند نمی‌توانند با هم ازدواج کنند. این قاعده بخش بزرگی از دلیل ماندگاری دانش تبارشناسی است. پیش از هر ازدواج، خانواده‌ها هنوز شجره‌نامه را بررسی می‌کنند و معلوم می‌شود پرسش کهن درباره‌ی اینکه کسی به کدام قبیله تعلق دارد، پاسخی کاربردی دارد.