اروتیک ریجانی‌ها

ریدانی‌ها جامعه‌ای دامدار از ولاخ‌ها در قرون وسطا در مناطق کوهستانی هرزگوین قدیم بودند. آن‌ها در اسناد قرن چهاردهم و پانزدهم در سرزمین اطراف نیکشیچ امروزی در غرب مونته‌نگرو ظاهر می‌شوند و در دوران حکومت عثمانی در قبیله‌های بعدی منطقه ادغام شدند. زبان و دین‌شان همان زبان و دین همسایگانشان بود. آنچه آن‌ها را متمایز می‌کرد شیوه‌ی زندگی و وضعیت حقوقی‌شان بود. در بالکان قرون وسطا، ولاخ از برچسب قومی برای دامداران رومانس‌زبان به یک مقوله‌ی اجتماعی تغییر یافت. این واژه به مردمی اشاره داشت که گله‌ها را میان مراتع زمستانی و چراگاه‌های بلند تابستانی جابه‌جا می‌کردند، در واحدهای مبتنی بر خویشاوندی به نام کاتون زندگی می‌کردند و سهم اربابانشان را به جای کار کشاورزی با دام، پنیر و خدمت می‌پرداختند. ریدانی‌ها یکی از این کاتون‌ها بودند، گروهی نام‌دار که در اسناد آن دوره دیده می‌شود.

در زمانی که ولاخ‌های این منطقه در نوشته‌ها ظاهر می‌شوند، به همان گویش اسلاوی شتوکاوی سخن می‌گفتند که کشاورزان دره‌های پایین‌دست به آن سخن می‌گفتند. آثار کهن‌تری از رومانس هنوز در نام‌های شخصی و واژه‌هایی که دامداران برای کارشان به کار می‌بردند باقی مانده بود. آن‌ها مسیحیان ارتدوکس بودند. این نام شبیه رید است، واژه‌ی محلی برای قرمز مایل به قهوه‌ای یا موقرمز، اما معلوم نیست که نام واقعاً از آن واژه آمده باشد.

اقتصادشان کوهستان را به دریا پیوند می‌داد. ولاخ‌های مرتفعات هرزگوین دام‌ها را می‌راندند و کالاها را روی اسب‌های بارکش میان داخل کشور و ساحل آدریاتیک حمل می‌کردند. بایگانی‌های دوبرونیک پر است از قراردادهای کاروان، بدهی‌ها و اختلافاتی که کاتون‌ها و رهبران آن‌ها را نام می‌برند، و بیشتر گروه‌های دامدار منطقه اصلاً تنها از راه همین اسناد شناخته می‌شوند. سرزمین‌هایشان در مرزی مورد مناقشه قرار داشت که میان فرمانروایان صرب و اشراف بوسنیایی دست به دست می‌شد. در قرن پانزدهم این منطقه به دست اربابان خاندان کوساچا افتاد که عنوان هرتسگ (دوک) آن‌ها نام هرزگوین را پدید آورد.

فتح عثمانی هرزگوین در اواخر قرن پانزدهم این نظام را از هم پاشید. مدتی دفترهای مالیاتی عثمانی همچنان از جوامع ولاخ به‌عنوان یک دسته‌ی جداگانه مالیات می‌گرفتند. اما در سده‌های بعد، نام‌های قدیمی کاتون‌ها جای خود را به برادری‌ها و قبیله‌های هرزگوین قدیم و مونته‌نگرو دادند. برخی از این قبیله‌ها، مانند بانیانی‌ها و دروبنیاتسی‌ها، خود از کاتون‌های قرون وسطایی سر برآورده بودند. ریدانی‌ها به‌عنوان یک قوم جداگانه باقی نماندند. بازماندگانشان بخشی از جمعیت کوهستانی ارتدوکس اطراف نیکشیچ هستند و این نام در جغرافیای محلی باقی مانده است.