اروتیک پوکومچی

Poqomchi' قومی از مایاها در ارتفاعات Verapaz در شمال مرکزی گواتمالا هستند. آنچه ایشان را از همسایگانشان متمایز می‌کند، پیش از هر چیز زبانشان و خوشه‌ای فشرده از شهرهای زادگاهشان است. این شهرها از جاده‌ای پیروی می‌کنند که از Baja Verapaz به سوی Cobán بالا می‌رود: Purulhá در جنگل ابری، سپس Tactic و Santa Cruz Verapaz، با San Cristóbal Verapaz در غرب، و Tamahú و Tucurú که به سمت شرق به سوی دره Polochic سرازیر می‌شوند. گویشوران همچنین در Chicamán زندگی می‌کنند که درست آن‌سوی مرز در Quiché قرار دارد. این سرزمینی مرطوب و شیب‌دار است که در آن ذرت و لوبیا با قهوه و هل بر دامنه‌های تپه‌ها سهم می‌برند و مه می‌تواند بیشتر روز بر تیغه‌های کوه بماند.

زبان آنان که Poqomchi' نیز نامیده می‌شود، به شاخه K'iche'an از خانواده زبان‌های مایا تعلق دارد. نزدیک‌ترین خویشاوند آن Poqomam است که در جنوب، به‌ویژه در اطراف شهر گواتمالا و Palín، به آن سخن گفته می‌شود و این دو زبان با هم به عنوان زبان‌های Poqom گروه‌بندی می‌شوند. در زادگاهشان، Poqomchi' نقشه را با Q'eqchi' تقسیم می‌کند که زبان مایای بسیار بزرگ‌تری در Alta Verapaz است، و با اسپانیایی که بیشتر آموزش، بازرگانی و امور دولتی را اداره می‌کند. گفتار میان شهرهای غربی اطراف San Cristóbal Verapaz و شهرهای شرقی اطراف Tactic، Tamahú و Tucurú تفاوت محسوسی دارد. گواتمالا Poqomchi' را از میان 22 زبان مایای رسماً شناخته‌شده خود به شمار می‌آورد.

تاریخ بر این گوشه از کشور فشار سنگینی وارد کرده است. مرتفعات Verapaz چنان مدت درازی در برابر سربازان اسپانیایی ایستادگی کرد که به نام Tezulutlán، یعنی سرزمین جنگ، شناخته شد. سپس راهبان دومینیکنی که با بارتولومه دِ لاس کاساس پیوند داشتند، در قرن شانزدهم از راه مذاکره و با هدف تبلیغ دینی وارد منطقه شدند، و تاج نام منطقه را به Verapaz، یعنی صلح واقعی، تغییر داد. راهبان روستاهای پراکنده را در شهرهای تبلیغی گرد آوردند که حول کلیسا و یک قدیس حامی ساخته شده بودند، و این پیوند شهر و قدیس حامی هنوز هویت محلی را پابرجا نگه می‌دارد. در اواخر قرن نوزدهم دولت‌های لیبرال منطقه‌های Verapaces را به روی کشت‌کاران قهوه گشودند که بسیاری از آنان مهاجران آلمانی بودند، و جوامع مایا زمین خود را از دست دادند و به کار در مزارع کشیده شدند. درگیری مسلحانه اواخر قرن بیستم نیز قتل و آوارگی را به این منطقه آورد.

جوامع Poqomchi' امروز بیشتر مسیحی هستند و میان کلیساهای کاتولیک و شمار رو به رشدی از کلیساهای انجیلی تقسیم شده‌اند، هرچند مرز میان دو دین همیشه روشن نیست. Cofradías که برادری‌های غیرروحانی‌اند و تصاویر قدیسان را نگه می‌دارند و جشن‌های قدیس حامی را سامان می‌دهند، همچنان بخشی از زندگی شهر هستند و راهنمایان روحانی مایا هنوز با کوپال و شمع مراسم برگزار می‌کنند. چشمه Pozo Vivo در Tactic، که گفته می‌شود آب آن با نزدیک شدن کسی به جنب‌وجوش می‌افتد، افسانه‌ای محلی و شناخته‌شده است. بافندگی هویت را همان‌قدر روشن منتقل می‌کند که زبان؛ هویپیل و کورته پیچیده یک زن اغلب برای هر کسی که اهل محل باشد نشان می‌دهد که او از کدام شهر است.