اروتیک اردوویکی‌ها

اوردوویس‌ها مردمی بریتونی از عصر آهن بودند که در جایی زندگی می‌کردند که امروز شمال و میانهٔ ولز نامیده می‌شود. آنان از روایت‌های رومی قرن یکم میلادی شناخته می‌شوند و به‌عنوان گروهی نام‌دار زیر حکومت روم ناپدید شدند. ولزی‌های گوینِد در سده‌های میانه، و به همین ترتیب ولزی‌های امروز، نزدیک‌ترین وارثان آنان‌اند. سرزمینشان یکی از سخت‌ترین زمین‌های بریتانیا بود: تودهٔ کوهستانی اسنودونیا، شبه‌جزیرهٔ لین، دره‌هایی که به سوی بالادست رودخانهٔ سِورن به شرق کشیده می‌شوند، و جزیرهٔ آنگلسی که درست آن سوی تنگه قرار دارد. نام آنان معمولاً جنگاوران چکش خوانده می‌شود، از ریشه‌ای سلتی که در واژهٔ ولزی gordd باقی مانده است، و رومیان این نام را مناسب یافتند. آنان به بریتونی همگانی سخن می‌گفتند، زبان مشترک بیشتر جزیره که در این تپه‌ها بعدها به ولزی تبدیل شد. شهری و نوشتاری از خود بر جای نگذاشتند. آنچه بر جای گذاشتند دژهای تپه‌ای است، و تِرِر کیری بر فراز اِر ایول بالای لین از بهترحفظ‌شده‌ترین نمونه‌ها در بریتانیاست، دیواری سنگی که پی‌های حدود 150 خانهٔ دایره‌ای را بر قله‌ای احاطه کرده که بیشتر روزها در ابر است.

سه رویداد رومی آنان را در تاریخ ثبت می‌کند. حدود سال 50 میلادی، کاراکتاکوس، رهبر گریختهٔ قبیلهٔ کاتوولائونی، جنگ خود را به سرزمین آنان کشاند و آخرین ایستادگی‌اش را در برابر اوستوریوس اسکاپولا بر تپه‌ای مستحکم کرد که مکان آن هنوز محل بحث است. حدود سال 60 میلادی، سوئتونیوس پائولینوس سپاه خود را از میان سرزمینشان پیش راند تا به آنگلسی حمله کند، جایی که تاسیتوس زنانی در جامه‌های سیاه و درویدهایی را توصیف می‌کند که از ساحل لژیون‌ها را نفرین می‌کردند، پیش از آنکه خیزش بودیکا او را به شرق بازگرداند. سپس در سال 77 یا 78، اوردوویس‌ها یک یگان سواره‌نظام رومی را که میان آنان مستقر بود نابود کردند، و فرماندار تازه، آگریکولا، با لشکرکشی به کوهستان پاسخ داد و به تعبیر تاسیتوس تقریباً تمام قبیله را از میان برد، پیش از آنکه از تنگه بگذرد و آنگلسی را برای همیشه تصرف کند. پس از آن قلعه‌هایی در سگونتیوم در کرنارفون، کانوویوم در درهٔ کانوی، و تومن ای میر بالای تراوسونیذ ساخته شد. برخلاف سیلوری‌ها در جنوب، معلوم نیست اوردوویس‌ها مرکزی برای یک سیویتاس دریافت کرده باشند: آنان زیر پادگان نگه داشته شدند، نه زیر اداره. دین آنان همان چندخدایی سلتی جزیره بود و آنگلسی پرستشگاه آن بود. گنجینهٔ لین کریگ باخ که در سال 1942 هنگام ساخت فرودگاه در آنجا یافت شد، شمشیرها، قطعات ارابه و زنجیرهای بردگان را در بر داشت که به‌عنوان نذر در دریاچه‌ای انداخته شده بودند. ماندگارترین میراثشان تصادفی است. در سال 1879 زمین‌شناس چارلز لپ‌ورث دورهٔ اوردوویسین را به نام آنان نامید، زیرا سنگ‌هایی که این دوره را تعریف می‌کنند در تپه‌های کهن ایشان نقشه‌برداری شده بود، و بدین‌ترتیب نام مردمی که رومیان نزدیک بود محوشان کنند اکنون در زمان ژرف کل سیاره ثبت شده است.