اروتیک نیانکا

نیانکا (که به شکل Nhaneca هم نوشته می‌شود؛ نام خودشان Ovanyaneka) مردمی بانتوزبان، کشاورز و دامدار، در فلات هویلا در جنوب غربی آنگولا هستند که بیشتر در ارتفاعات اطراف شهر لوبانگو زندگی می‌کنند. آنان را غالباً همراه با همسایگانشان نکومبی در گروه نیانکا-نکومبی طبقه‌بندی می‌کنند و زیرشاخه‌های متعددشان شامل مویلا (مومویلا)، هاندا و نگامبوه می‌شود. آنان بسیار پرجمعیت‌تر از اقوام کوچک دامدار هررو‌زبان در جنوب و غرب خود هستند و جمعیتشان حدود چند صد هزار نفر برآورد شده است.

جامعه و معیشت

جوامع نیانکا کشت و دامداری را با هم ترکیب می‌کنند، اقتصادی مختلط که با مناطق کوهستانی معتدل سازگار است. مزارع ارزن، سورگوم، ذرت، لوبیا و کدو غذای اصلی را تأمین می‌کنند، در حالی که گاو اصلی‌ترین ذخیرهٔ ثروت و وسیلهٔ پرداخت مهریه، قربانی و جایگاه اجتماعی است. روستاها پیرامون خانه‌های خانواده‌های گسترده ساخته می‌شوند و جامعه از طریق تیره‌ها و تبارها و تحت اقتدار سران روستاها و بزرگان سامان می‌یابد، و مناسک مرتبط با گاو گذرگاه‌های بزرگ زندگی را نشانه‌گذاری می‌کنند. از نظر تاریخی، نیانکا گاوهای مقدس و آیین‌های باران‌خواهی داشتند و جوانان از آیین‌های تشرف مرحله‌ای بر پایهٔ سن می‌گذشتند. نزدیکی به لوبانگو، مرکزی با راه‌آهن و مبلغان مذهبی از دوران استعمار، بسیاری از نیانکا را به بازارها، آموزش، مسیحیت و کار مزدی کشانده است، به‌طوری‌که اکنون معیشت سنتی و مدرن کنار هم وجود دارند.

ظاهر و آرایش

نیانکا از طریق زنان زیرگروه مویلا در سطح بین‌المللی شناخته شده‌اند که آرایش مویشان از متمایزترین آرایش‌های آفریقا است. گیسوان ضخیم با اونکولا پوشانده می‌شود، خمیری قرمز از سنگ کوبیده، روغن، پوست درخت، گیاهان و فضله که سپس به رشته‌های سنگین شکل داده می‌شود و چهرهٔ زن را قاب می‌گیرد؛ تعداد و چیدمان این رشته‌ها سن و جایگاه زن را نشان می‌دهد. در گردن، زنان مویلا گردنبندهای پهن و حلقوی به نام ویلاندا روی هم می‌چینند که گاهی با همان خمیر قرمز پوشیده می‌شوند، همراه با منجوق‌دوزی و زیورآلات فلزی. پوشاک روزمره از نظر تاریخی ترکیبی از پوست و پارچه‌های پیچیده با منجوق‌دوزی فراوان بود، و هم گِل اُخرا و هم زیور بدن معانی اجتماعی روشنی دارند. پوشاک مردان ساده‌تر است، هرچند زیورآلات و گاوها همچنان نشانگر حیثیت‌اند.

با وجود نسل‌ها تماس با نهادهای استعماری و ملی، بسیاری از نیانکا همچنان سنت‌های دیداری را حفظ کرده‌اند که آنان را به قومی پرعکاسی‌شده و پرمطالعه در جنوب غربی آنگولا بدل کرده است. ترکیب کشاورزی کوهستانی، ثروت دامی و آرایش پیچیدهٔ زنانه، آنان را یکی از برجسته‌ترین گروه‌های فرهنگی منطقهٔ هویلا می‌کند.