اروتیک مگلنو-رومانیایی‌ها

مگلنو-رومانی‌ها یکی از کوچک‌ترین ملت‌های گویندهٔ زبان‌های رومانس در اروپا هستند و یکی از کم‌شناخته‌ترین آن‌ها. خود را Vlași می‌نامند. سرزمین آن‌ها Meglen است که با نام‌های Moglena یا Karadjova نیز خوانده می‌شود، دشتی کشاورزی که کوه‌ها آن را در مرز میان یونان و مقدونیهٔ شمالی احاطه کرده‌اند. پژوهشگران نام بلندتر را برای تمایز آن‌ها از آرومانی‌ها، یعنی ولاخ‌های دیگر جنوب بالکان، ساختند و این دو اغلب با هم یکی گرفته می‌شوند. این دو ملت یکی نیستند و زبان این تفاوت را آشکار می‌کند. مگلنو-رومانیایی زبانی جدا در خانوادهٔ رومانس شرقی است، در کنار رومانیایی، آرومانیایی و استرو-رومانیایی.

قرن‌ها زندگی در میان همسایگان اسلاو و یونانی اثری ژرف بر جای گذاشت. این زبان واژگان و دستور فراوانی از زبان اسلاوی مقدونی را در خود جای داد و تقریباً همهٔ گویندگان افزون بر این زبان، یونانی یا مقدونی هم به کار می‌برند، بسته به اینکه در کدام سوی مرز بزرگ شده‌اند. هر روستا گویش خاص خود را حفظ کرد و تفاوت‌ها چنان چشمگیرند که زبان‌شناسان هر یک را جداگانه توصیف می‌کنند. مورخان و زبان‌شناسان هنوز بر سر این بحث می‌کنند که نیاکانشان پیش از استقرار در Meglen کجا زیسته‌اند. امروز این زبان به شدت در خطر انقراض است. سالمندان در خانه به آن سخن می‌گویند، در حالی که بسیاری از جوانان به شهرها کوچ کرده‌اند.

بیشتر مگلنو-رومانی‌ها مسیحیان ارتدوکس‌اند. استثنا Nânti است که در یونانی Notia نامیده می‌شود و مردمش در دوران حکومت عثمانی به اسلام گرویدند. این موضوع سرنوشت آن‌ها را در قرن بیستم تعیین کرد. در مبادلهٔ جمعیت میان یونان و ترکیه در دههٔ ۱۹۲۰، روستاییان مسلمان به ترکیه فرستاده شدند و نسل آن‌ها با نام Karadjaovalides شناخته می‌شود. جنگ‌های بالکان در سال‌های ۱۹۱۲ و ۱۹۱۳ پیش‌تر منطقه را تقسیم کرده بودند، و بیشتر روستاها در یونان ماندند و شماری اندک، از جمله Huma، به سوی آنچه اکنون مقدونیهٔ شمالی است افتادند. در فاصلهٔ دو جنگ برخی خانواده‌ها به رومانی رفتند، نخست به جنوب Dobruja. وقتی آن سرزمین در ۱۹۴۰ به بلغارستان واگذار شد، خانواده‌ها بار دیگر به شمال Dobruja کوچیدند، جایی که روستای Cerna هنوز جامعه‌ای مگلنو-رومانیایی است.

یونان هیچ اقلیت مگلنو-رومانیایی را به رسمیت نمی‌شناسد و این زبان در مدارس آن جایی ندارد. زبان با استفاده در خانواده و از طریق انجمن‌های فرهنگی محلی باقی مانده است.