اروتیک مبوکوشو

مبوکوشو‌ها در کنار رود اوکاوانگو زندگی می‌کنند، از جایی که این رود آنگولا را ترک می‌کند، از کنار آبشار پوپا می‌گذرد و تا قسمت باریک و طولانی دلتای اوکاوانگو در بوتسوانا ادامه می‌یابد. سه مرز آنان را از هم جدا کرده‌اند: نامیبیا، آنگولا و بوتسوانا، و گروهی کوچک‌تر در زامبیا زندگی می‌کند. آنان هنوز از راه یک زبان مشترک و تبارهای قبیله‌ای مشترک به هم پیوسته‌اند. مدت‌ها نیز شهرتی داشتند که بسیار فراتر از روستاهای خودشان می‌رفت: مبوکوشو‌ها باران‌سازان این منطقه بودند. هنگامی که باران نمی‌بارید، فرمانروایان همسایه از آنان یاری می‌خواستند و توانایی رئیس برای فراخواندن باران در مرکز زندگی سیاسی مبوکوشو‌ها قرار داشت.

زبان آنان، تیمبوکوشو، یک زبان بانتو است. در نامیبیا این زبان به‌عنوان یکی از زبان‌های کاوانگو در مدرسه‌ها آموزش داده می‌شود. در بالادست رود، روکوانگالی و رومانیو تکلم می‌شوند و جوامع خوه سان در نزدیکی آنان زندگی می‌کنند. در بوتسوانا، تیمبوکوشو در کنار زبان ستسوانا و زبان شیِیِی تکلم می‌شود؛ شیِیِی زبان وایِیِی‌ها است که مدت‌هاست همسایگان آنان بر اوکاوانگو هستند. امروزه بیشتر مبوکوشو‌ها مسیحی‌اند، که تا حدی میراث مأموریت کاتولیک در آندارا است، اما باورهای کهن هنوز پابرجاست. نیاکان باید خشنود نگه داشته شوند و باران خوب به آیین درست و رهبری مشروع گره خورده است. تپه‌های تسودیلو، در غرب قسمت باریک رود، بخشی از سنت دینی همبوکوشو‌ها هستند، که در کنار اهمیت بسیار کهن‌تر آن‌ها برای سان‌ها.

تاریخ آنان را همواره در حرکت نگه داشته است. سنت شفاهی می‌گوید که آنان روزگاری در شرق دورتر، به سوی چوبه و زامبزی، زندگی می‌کردند، پیش از آنکه آشفتگی‌های منطقه آنان را به سوی اوکاوانگو براند. قرن بیستم گسستی شدیدتر به همراه آورد. در سال 1969، چند هزار مبوکوشو که از جنگ در آنگولا می‌گریختند به بوتسوانا وارد شدند. آنان در اتشا اسکان یافتند، رشته‌ای از روستاهای شماره‌گذاری‌شده در لبه غربی دلتا، که بر اساس جوامعی که از آن‌ها آمده بودند دسته‌بندی شدند. مبوکوشو‌هایی که در نامیبیا ماندند، اقتدار سنتی موروثی را در کاوانگوی شرقی حفظ کرده‌اند.

زندگی روزمره از بالا و پایین رفتن رود پیروی می‌کند. خانواده‌ها با عقب‌نشستن آب، دشت سیلابی را می‌کارند، با قایق‌های تک‌تنه ماهی می‌گیرند و تله‌ها را میان نی‌ها می‌گذارند. زنان گروهی آب‌های کم‌عمق را می‌پیمایند و با سبد ماهی می‌گیرند. بیگانگان مبوکوشو‌ها را بیش از هر چیز با سبدبافی‌شان می‌شناسند. زنان اتشا و گوماره سبدهای محکم و حلقه‌حلقه با نقش‌های گوناگون از الیاف نخل می‌سازند که با رنگ‌های حاصل از پوست درخت و ریشه رنگ شده‌اند، و کارشان به یکی از مشهورترین صنایع دستی بوتسوانا تبدیل شده است.