اروتیک ماسا

ماسا در امتداد رود لوگون زندگی می‌کنند، جایی که این رود مرز میان کامرون و چاد را در هم می‌بافد. کشوری هموار با دشت‌های سیلابی فصلی، اردوگاه‌های ماهیگیری و مزارع ارزن که بخشی از سال زیر آب ناپدید می‌شوند و در بقیه سال ترک‌خورده و غبارآلود پدیدار می‌گردند. آنان جهان خود را بر گرد این ریتم سامان می‌دهند. دام‌ها جابه‌جا می‌شوند، سکونتگاه‌ها جابه‌جا می‌شوند، و بخش قابل توجهی از زندگی اجتماعی با این تعیین می‌شود که رود در حال بالا آمدن است یا پایین رفتن.

زبان آنان، ماسانا، به شاخه چادی از خانواده آفروآسیایی تعلق دارد، همان خانواده گسترده‌تری که زبان هاوسا را در غرب و، دورتر از آن، عربی و عبری را پدید آورده است. در درون شاخه چادی، این زبان در خوشه‌ای از زبان‌های خویشاوند جای دارد که مردمان همسایه ماهیگیر و دامدار حوضه لوگون-شاری به آن سخن می‌گویند، و یک گوینده ماسانا اغلب می‌تواند بدون زحمت زیادی مفهوم کلی گفتگوی به موسی یا ماربا را دنبال کند. چند زیرگروه درونی وجود دارد، از جمله بوگودوم، وینا، دومو، والیا و دیگران، که بیشتر با محل زندگی و تفاوت‌های کوچک گفتار از هم متمایز می‌شوند، نه با گسست فرهنگی تند.

ماسا در خارج بیشتر با گورو شناخته می‌شوند، معتکف چاق‌کنندگی که جوانان در انزوا آن را می‌گذرانند، و طی هفته‌ها یا ماه‌ها مقادیر زیادی شیر و فرنی ارزن سرخ می‌نوشند تا با وزنی آشکارا بیشتر بیرون آیند. هدف پرخوری نیست. گورو موفق بیانیه‌ای عمومی است درباره ثروت دامی خانواده، انضباط جوان و آمادگی او برای آنکه جدی گرفته شود، و بازگشت از انزوا به‌عنوان جشنی با رقص و نمایش برگزار می‌شود. این نهاد در برخی مناطق زیر فشار اقتصادی و ناخشنودی مبلغان مذهبی کم‌رنگ شده، اما از میان نرفته و همچنان نشانه فرهنگی‌ای است که هر وقت بیگانگان درباره ماسا می‌نویسند، بیشتر از همه به آن استناد می‌شود.

زندگی دینی لایه‌لایه است. مسیحیت از راه فعالیت‌های تبشیری قرن بیستم آمد، عمدتاً کاتولیک و لوتری، و اسلام از شمال همراه با وزن تجاری و سیاسی منطقه دریاچه چاد پیش آمد؛ هر دو اکنون پیروان قابل توجهی از میان ماسا دارند. زیر هر دو، چارچوبی کهن‌تر پابرجاست، شامل آیین‌های نیاکان، فال‌گیری و متخصصان آیینی که به رود و به تبارهای خاص پیوند دارند، و بیشتر خانواده‌های ماسا این همپوشانی را عملی مدیریت می‌کنند نه آنکه این مقوله‌ها را متقابلاً انحصاری بدانند. دامی که نظم قدیم را لنگر می‌انداخت هنوز بخش بزرگی از نظم جدید را لنگر می‌اندازد: شیربها، اعتبار اجتماعی و بخش زیادی از گفتگوی روزمره همچنان بر حسب شمار سر گاو زبو سنجیده می‌شود.