اروتیک ماپوچه

مردم ماپوچه کسانی هستند که هرگز کاملاً شکست نخوردند. فاتحان اسپانیایی که اینکا را ظرف یک نسل درهم کوبیدند، بیش‌تر سه قرن را صرف ناکام ماندن در مطیع کردن ایشان کردند، و مرزی که نگه داشتند، تقریباً رودخانه بیوبیو در آنچه امروز جنوب مرکزی شیلی نامیده می‌شود، به‌عنوان مرزی سخت از سوی خود تاج اسپانیا در پیمان کیلین در سال 1641 پذیرفته شد. این واقعیت تقریباً همه‌چیز را درباره‌ی نگاه امروز ماپوچه‌ها به خودشان شکل می‌دهد: ملتی که مذاکره کرد، نه ملتی که مغلوب شد. ادغام کامل سرزمین ایشان در شیلی و آرژانتین تا اواخر قرن نوزدهم اتفاق نیفتاد، از طریق لشکرکشی‌های نظامی که هر دو کشور هنوز در کتاب‌های درسی‌شان آن‌ها را کم‌رنگ جلوه می‌دهند.

سرزمین ایشان، آراوکانیا، از جنگل‌های بارانی معتدل، تپه‌های آتشفشانی و سرزمین دریاچه‌هایی که کوه‌های آند را در بر گرفته‌اند، می‌گذرد. هویلیچه، «مردم جنوب»، شاخه‌ی جنوبی‌اند که از نظر تاریخی تا چیلوئه و ساحل مرطوب و بادخیز آن سوی آن گسترش یافته‌اند. قرن‌ها درهم‌آمیزی و جابه‌جایی همچنین جمعیت بزرگی از مستیزوها در شیلی و آرژانتین پدید آورده که نسب ماپوچه دارند بی‌آنکه این هویت را ادعا کنند، شکلی آرام‌تر از تداوم نسبت به جنبش‌های احیای آشکار دهه‌های اخیر.

ماپودونگون، زبان ایشان، یک زبان ایزوله است، یعنی هیچ خویشاوند اثبات‌شده‌ای ندارد، که در قاره‌ای که اغلب زبان‌های بومی باقی‌مانده به خانواده‌های شناخته‌شده تعلق دارند، امری غیرعادی است. این زبان بهتر از بسیاری از زبان‌های مشابه دوام آورده، اما تحت فشار است، و جنبش احیای دوزبانه در جوامع شهری ماپوچه اطراف سانتیاگو و تموکو بیش‌ترین دیده می‌شود. آداب نام‌گذاری همچنان وزن دارد: نام یک فرد اغلب به یک پدیده طبیعی، یک نیا یا یک حیوان اشاره دارد، و رسم قدیمی گرفتن نام تازه در مراحل مهم زندگی به‌کلی از میان نرفته است.

امروزه دین بیش‌تر مسیحیت است که روی کیهان‌شناسی قدیمی‌تری قرار گرفته که به‌طور مرتب جایگزین نشده است. ماچی، متخصص آیینی که معمولاً زن است، هرچند همیشه نیست، هنوز در بسیاری از جوامع روستایی فعالیت می‌کند، و نگیاتون، مراسم چندروزه دعا، رقص و نذر که در زمینی دایره‌ای و پاک‌سازی‌شده برگزار می‌شود، چیزی است که خانواده‌ها برای آن به خانه بازمی‌گردند. از نظر سیاسی، مسئله ماپوچه‌ها زنده و حل‌نشده است: ادعاهای زمین، درگیری‌های جنگلداری در آراوکانیا و وضعیت حقوقی خودمختاری ماپوچه، نقاط بحرانی مداومی در زندگی عمومی شیلی هستند، نه پانوشت‌های تاریخی. نوشتن درباره ماپوچه‌ها تنها در زمان گذشته، یعنی از دست دادن کاملاً نکته‌ی اصلی است.