اروتیک آبیپون‌ها

آبیپون مردمی سوارکار در گران چاکو بودند، در شمال آنچه اکنون آرژانتین است، که در قرن‌های هفدهم و هجدهم بر دشت‌های میان رودخانهٔ برمخو و رودخانهٔ پارانا تسلط داشتند و در قرن نوزدهم به‌عنوان یک ملت متمایز از میان رفتند و بازماندگانشان در میان قوم‌های موکوویی و توبا و روستاهای کریولی سانتافه و چاکو جذب شدند. اسب نقطهٔ آغاز است. پیش از آنکه دام‌های اسپانیایی به چاکو برسند، با پای پیاده شکار می‌کردند و ماهی می‌گرفتند؛ و طی حدود دو نسل پس از روی آوردن به اسب در قرن هفدهم، به ترسناک‌ترین غارتگران مرز استعماری بدل شدند و به مزارع دام اطراف سانتافه، کورینتس و سانتیاگو دل استرو حمله می‌کردند و سپس به سرزمینی عقب می‌نشستند که هیچ ستون نظامی اسپانیایی نمی‌توانست مدت زیادی آن را در دست نگه دارد. زبانشان، آبیپون، به خانوادهٔ گوایکوروئی تعلق داشت و به موکوویی نزدیک‌ترین بود، و توبا، پیلاگا و زبان کادیوئوی برزیل خویشاوندان دورتر آن به شمار می‌رفتند. این زبان در قرن نوزدهم از میان رفت و تنها در فهرست‌های واژگان مبلغان مذهبی باقی مانده است. منابع یسوعی سه بخش را ثبت می‌کنند که بر اساس زمینی که ترجیح می‌دادند نام گرفته‌اند: مردم دشت باز، مردم جنگل، و مردم آب.

دو عادت آنان را در سندهای مکتوب از همسایگانشان متمایز می‌کرد. سالشان بر محور خوشهٔ پروین می‌گشت که آن را پدربزرگ خود خطاب می‌کردند: وقتی این خوشه زیر افق فرو می‌رفت می‌گفتند پیرمرد بیمار شده است، و از بازگشت او در ماه مه با جشنی استقبال می‌کردند. و تابوی سخت‌گیرانه‌ای بر نام مردگان اعمال می‌کردند و نه‌تنها نام، بلکه هر واژه‌ای را که شبیه آن بود از زبان حذف می‌کردند و واژه‌ای جایگزین می‌ساختند، به همین دلیل واژگان روزمره در طول عمر یک انسان به‌طور محسوسی تغییر می‌کرد. مرتبهٔ اجتماعی در گفتار نیز نمود داشت، زیرا اشراف جنگجوی موروثی با واژگان افتخاری خاص خود خطاب می‌شدند. میسیون‌های یسوعی از سال 1748 در میان آنان تأسیس شد و محل یکی از آنها، سان فرناندو، بعدها به شهر ریسیستنسیا تبدیل شد. آبله، جنگ مرزی بی‌وقفه و فروپاشی میسیون‌ها پس از اخراج یسوعیان در 1767 بقیهٔ کار را انجام داد. تقریباً هر آنچه دربارهٔ آنان می‌دانیم از یک ناظر به دست آمده است، مبلغ یسوعی مارتین دوبریزهوفر، که سال‌ها در میان آنان زیست و در 1784 گزارشی سه‌جلدی به زبان لاتین منتشر کرد که سارا کالریج در 1822 آن را به انگلیسی ترجمه کرد. این اثر همچنان یکی از کامل‌ترین تصویرهایی است که از هر یک از مردمان چاکو در دست است و دلیل آن است که آبیپون با جزئیات به یاد مانده‌اند، در حالی که همسایگانی که بیش از آنان دوام آوردند چنین نیستند.