اروتیک هیستری‌ها

هیستری‌ها مردمی از عصر آهن در شبه‌جزیرهٔ ایستریا بودند، آن زمین باریک در انتهای دریای آدریاتیک که امروز میان کرواسی، اسلوونی و ایتالیا تقسیم شده است. آنان نام این منطقه را به آن دادند، از آغاز عصر آهن آن را در اختیار داشتند، و در سده‌های نخست میلادی در جمعیت ایالتی رومی حل شدند. هیچ جامعهٔ زنده‌ای در هیچ خط نسبی قابل ردیابی از آنان نسل نمی‌برد. ساکنان بعدی ایستریا، یعنی اسلاوها از سدهٔ هفتم به بعد، سپس ونیزی‌ها، و امروز کروات‌ها، اسلوونی‌ها و ایتالیایی‌ها، نام و ویرانه‌های بالای تپه‌ها را به ارث بردند و چیزی بیش از این نصیبشان نشد.

آنچه هیستری‌ها را از همسایگانشان جدا می‌کرد، یعنی لیبورنی‌ها در آن‌سوی رودخانهٔ راشا و یاپودها در کوهستان‌های درون‌سرزمین، شبکهٔ متراکمی از سکونتگاه‌های مستحکم بر تپه‌ها بود که کاستیلیری نام داشتند و با دیوارهایی از سنگ چیده‌شده بدون ملات احاطه شده بودند، و نیز رسم سوزاندن مردگان و دفن کردن خاکسترشان در کوزه‌هایی در گورهایی با دیواره‌های سنگی. شهر اصلی آنان نسکتیوم نزدیک پولای امروزی بود که چیزی به دست داده که هیچ محوطهٔ دیگر عصر آهن در منطقه نداده است: مجسمه‌های سنگی بزرگ، از جمله سوارکاری و زنی در حال زایمان، که حدود سدهٔ ششم پیش از میلاد تراشیده شده‌اند. همان شهر یک سطل برنزی تولید کرد که با نبرد دریایی تزئین شده بود، و سفال یونانی و آپولیایی وارداتی، نشانه‌هایی از اینکه هیستری‌ها نزدیک انتهای آدریاتیکی جادهٔ کهربا قرار داشتند. زبانشان از میان رفته است. تنها در نام‌های شخصی و نام‌های مکان روی سنگ‌قبرهای دورهٔ رومی باقی مانده، که به‌جای جنوب ایلیریایی بیشتر به شمال ونتیک گرایش دارد، هرچند پژوهشگران هنوز دربارهٔ این نکته بحث می‌کنند. خدایانشان نیز به همان شیوه باقی مانده‌اند، به‌صورت نام‌هایی روی سنگ: ایا، ایریا، و خود هیستریا، سرزمینی تجسم‌یافته، که بیشترشان مؤنث‌اند.

نویسندگان یونانی هیستری‌ها را با «ایستر»، که نام آنان برای دانوب بود، اشتباه گرفتند، و شاخه‌ای از آن رود ساختند که به دریای آدریاتیک می‌ریخت تا آرگوناوت‌ها بتوانند از آن به خانه بازگردند. یک سنت دیگر می‌گفت پولا را کلخی‌هایی بنیان نهادند که از تعقیب یاسون دست کشیدند و به‌جایش ساکن شدند. اما توجه روم عملی بود. هیستری‌ها کشتی‌های حامل غله را غارت می‌کردند، و روم با لشکرکشی در سال ۲۲۱ پیش از میلاد پاسخ داد، و پس از آنکه آکیلیا را به‌عنوان پایگاه پیشرو بنا کرد، با جنگی تمام‌عیار در سال‌های ۱۷۸ و ۱۷۷ پیش از میلاد. لیویوس ثبت می‌کند که هیستری‌ها در حمله‌ای غافلگیرانه اردوگاه رومی را گرفتند، سپس آن را از دست دادند، زیرا شراب را یافتند و آن‌قدر نوشیدند که بی‌هوش شدند. جنگ در نسکتیوم پایان یافت، جایی که کنسول گایوس کلودیوس پولکر جویباری را که شهر را آبیاری می‌کرد منحرف کرد. پادشاه اپولون هنگامی که دیوارها فرو ریختند خود را بر شمشیرش انداخت، و مدافعان خانواده‌هایشان را پیش از آنکه آنان را در بردگی ببینند کشتند. ایستریا رومی شد و بعدها بخشی از ناحیهٔ دهم آگوستوس، یعنی ونتیا و هیستریا، گردید، و هیستری‌ها در مردمی که مدرج پولا را ساختند محو شدند.