اروتیک اووندو

اِوندوها مردمی‌اند که کامرون پایتخت خود را روی سرزمین آنان بنا کرد. وقتی افسران آلمانی در سال 1889 در تپه‌های جنگلی منطقهٔ مرکز پایگاهی تأسیس کردند، آن را به نام مردمی که در آنجا دیدند نامیدند و نام Jaunde به یائونده تبدیل شد. گویشوران اِوندو هنوز شهر را اونگولا می‌نامند و چند محلهٔ آن نام تبارها را دارد: مووگ-آدا، مووگ-امبی، مووگ-بتسی. مووگ به معنای فرزندان یک نیای بنیان‌گذار است. این تبارها نسب را از طریق پدران دنبال می‌کنند و به‌طور سنتی خارج از تبار خود ازدواج می‌کنند. آنان همچنان در ازدواج، زمین و تدفین در روستای اصلی اهمیت دارند، حتی برای خانواده‌هایی که نسل‌ها در شهر زندگی کرده‌اند.

اِوندوها به شاخهٔ بتی از خانوادهٔ گسترده‌تر بتی-پاهوین تعلق دارند که به جنوب تا گابن و گینهٔ استوایی امتداد دارد و اتون، بانه، بولو و فانگ را دربرمی‌گیرد. سنت شفاهی نیاکان آنان را در شمال رود ساناگا جای می‌دهد و از عبوری بر پشت یک مار غول‌پیکر سخن می‌گوید. زبانشان یک زبان بانتو است که به بولو و اتون آن‌قدر نزدیک است که گویشوران آن‌ها با تلاش اندکی سخن یکدیگر را می‌فهمند. مبلغان نقش به‌طور غیرمعمول بزرگی به آن دادند. پس از آنکه کشیشان پالوتین در سال 1901 هیئت تبلیغی کاتولیک را در موولیه گشودند، اِوندو به زبان تعلیمات دینی و سرودهای مذهبی در سراسر منطقهٔ مرکز تبدیل شد و شکل ساده‌شده‌ای از آن به‌عنوان زبان بازار میان مردمی که اصلاً اِوندو نبودند گسترش یافت.

مذهب کاتولیک دین اصلی است، اما باورهای کهن ناپدید نشدند. پیش از آنکه مبلغان آن را سرکوب کنند، مردان جوان از سو می‌گذشتند، یک آیین تشرف طولانی متکی بر آزمون‌های سخت و انزوا. اعتقاد به اِوو، نیرویی که گفته می‌شود در شکم انسان جای دارد و موفقیت غیرعادی یا آسیب ناگهانی را توضیح می‌دهد، هنوز وقتی مردم دربارهٔ جادوگری سخن می‌گویند مطرح می‌شود. مراسم تدفین رویدادهای عمومی بزرگی‌اند که خویشاوندان را از شهر به روستا بازمی‌گردانند. دوران استعمار شارل آتانگانا را پدید آورد، یک اِوندوی تحصیل‌کرده در مدارس میسیونری که به‌عنوان رئیس عالی هم در دورهٔ ادارهٔ آلمانی و هم در دورهٔ ادارهٔ فرانسوی خدمت کرد. مسیر او نشان می‌دهد که هر دو قدرت چگونه از طریق رؤسای محلی که خودشان برگزیده و شکل داده بودند حکومت می‌کردند.

شناخته‌شده‌ترین صادرات اِوندو صداست. بیکوتسی، که تقریباً به معنای کوبیدن زمین است، از آوازها و رقص‌های بتی که با زایلوفون نواخته می‌شد برخاست. از دههٔ 1960 به بعد نوازندگان ریتم آن را برای گیتار الکتریک بازسازی کردند تا جایی که به موسیقی بارهای یائونده و رادیوی ملی تبدیل شد. مووت، نوعی چنگ‌زیتر که همراه حماسه‌های بلند گفتاری نواخته می‌شود، میان آنان و نوازندگان بولو و فانگ مشترک است.