اروتیک تسوتوخیل

تزوتوخیل‌ها کوچک‌ترین پادشاهی‌های مایا از میان سه پادشاهی بودند که پدرو د آلوارادو در سال ۱۵۲۴ در ارتفاعات گواتمالا تسخیرشان کرد، و امروز تقریباً همان سرزمین را در اختیار دارند: ساحل جنوبی و غربی دریاچه آتیتلان، زیر آتشفشان‌های سان پدرو، تولیمان و آتیتلان. پایتخت پیش از فتحشان، چیا، بر پشته‌ای مستحکم آن سوی خلیج، روبه‌روی سانتیاگو آتیتلان امروزی ایستاده بود که هنوز بزرگ‌ترین شهر تزوتوخیل‌هاست، و سان پدرو، سان خوان، سان پابلو و سان مارکوس لا لاگونا در امتداد همان آب قرار دارند. این فشردگی اهمیت دارد. دیگر مردمان مایا در سراسر بخش‌های کامل پراکنده‌اند. تزوتوخیل‌ها مردم دریاچه‌اند و دریاچه شرایط را تعیین می‌کند. مردان با قایق‌های تک‌تنه چوبی به دنبال ماهی کوچک و خرچنگ می‌روند، ذرت و قهوه در شیب‌هایی کشت می‌شود که جز با دست و پا نمی‌توان در آن کار کرد، و پیاز و آووکادو زمین‌های هموار نزدیک ساحل را پر کرده‌اند. این زبان به شاخه کیچه‌ای زبان‌های مایایی تعلق دارد، از خویشاوندان نزدیک زبان کیچه و زبان کاکچیکل که آن سوی آب بدان سخن می‌گویند، و هنوز زبان روزمره بیشتر خانوارهاست.

مسیحیت کاتولیک با فرانسیسکن‌ها در قرن شانزدهم آمد و هرگز آنچه را که یافت به‌کلی کنار نزد. کوفرادیاها، برادری‌های غیرروحانی که از قدیسان نگه‌داری می‌کنند، تقویمی موازی را اجرا می‌کنند، و چهره محوری آن در سانتیاگو آتیتلان ریلاخ مام است که برای بیگانگان به نام ماکسیمون شناخته می‌شود: پیکره‌ای چوبی که در لایه‌هایی از شال پیچیده شده، سیگار می‌کشد، می‌نوشد، درخواست‌ها را می‌پذیرد و هر سال پس از هفته مقدس به خانه کوفرادیای تازه‌ای منتقل می‌شود. کلیساهای انجیلی از دهه ۱۹۷۰ به سرعت رشد کرده‌اند و اکنون در سان پدرو لا لاگونا غالب‌اند، به‌طوری که ده کیلومتر ساحل می‌تواند دو جهان دینی کم‌وبیش ناسازگار را در خود جای دهد. جنگ داخلی در قرن گذشته عمیق‌ترین زخم را زد. استنلی روثر، کشیش اهل اوکلاهاما که مردم شهر او را آپلاس می‌نامیدند، در سال ۱۹۸۱ در خانه کشیشی سانتیاگو آتیتلان هدف گلوله قرار گرفت و قلبش در همان کلیسا به خاک سپرده شده است. در دسامبر ۱۹۹۰ سربازان به سوی مردم غیرمسلح شهر که به سوی پایگاه ارتش می‌رفتند شلیک کردند و سیزده نفر را کشتند. سانتیاگو آتیتلان پس از آن نخستین جامعه در گواتمالا شد که پادگان نظامی را وادار به ترک محل کرد. بافندگی در میان همه این‌ها ادامه یافته است: توکویال، نواری قرمز و بلند که به دور سر به شکل هاله پیچیده می‌شود و از سکه بیست و پنج سنتاوو گواتمالا آشناست، و هویپیل‌هایی که با پرندگان و گل‌ها گلدوزی شده‌اند. سان خوان لا لاگونا با تعاونی‌های زنانی که با رنگ‌های گیاهی کار می‌کنند شهرت یافته است. تراخه مردان، شلوارهای راه‌راه تا ساق پا که با همان طرح گلدوزی شده‌اند، عمدتاً به ریش‌سفیدان و افسران کوفرادیا محدود شده، در حالی که لباس زنان همچنان پابرجا مانده است.