اروتیک اوکانده‌ها

اوکانده‌ها مردمی رودنشین‌اند. سرزمینشان میانه‌ی رود اوگووه در مرکز گابن است، بخشی میان انجوله و بوئه که آب در آن بر روی تندآب‌ها می‌شکند و جنگل بارانی به ساواناهای علفزار پیرامون لوپه باز می‌شود. این جامعه امروز کوچک است، اما نامش بر این سرزمین مانده است. محوطه‌ی میراث جهانی یونسکو که آن دره را دربر می‌گیرد، رسماً «زیست‌بوم و چشم‌انداز فرهنگی بازمانده‌ی لوپه-اوکاندا» نام دارد. این محوطه از جنگل، ساوانا و پیشینه‌ای باستان‌شناختی محافظت می‌کند که به چندین هزار سال پیش بازمی‌گردد.

در سده‌ی نوزدهم اوکانده‌ها به سبب تجارتشان متمایز بودند. آنان تندآب‌ها را می‌شناختند، صاحب قایق‌ها بودند و میان دو گروه شریک قرار داشتند: بازرگانان میئنه‌زبان در پایین‌دست رود که با شرکت‌های اروپایی در ساحل داد و ستد می‌کردند، و مردمان درون‌سرزمینی بالادست رود، مانند آدوماها. نمک، پارچه، کالاهای فلزی و تفنگ به بالادست می‌رفت. عاج و اسیران برده‌شده به پایین‌دست می‌آمدند و لوپه محل این مبادله بود. هیئت‌های اکتشافی فرانسوی در دهه‌ی 1870 برای رسیدن به بالادست رود به همین شبکه وابسته بودند. نخستین هیئت به رهبری مارکی دو کومپی‌ین و آلفرد مارش بود و پس از آنان پیر ساورنیان دو برازا آمد. کومپی‌ین نام اوکاندا را در عنوان گزارش منتشرشده‌اش آورد. همان دهه‌ها مهاجرت فانگ‌ها به این دره و سپس حکومت استعماری را به همراه آورد. این نیروها روی هم اقتصاد قایق‌رانی را که به اوکانده‌ها نفوذشان را داده بود از میان بردند.

زبان آنان، اوکانده یا کانده، به گروه تسوگو از زبان‌های بانتو تعلق دارد. این زبان خویشاوند نزدیک گفتار میتسوگوها در تپه‌های شایو در جنوب است و همین آن را از فانگ جدا می‌کند، زبانی که در بخش بزرگی از سرزمین‌های پیرامون به‌طور گسترده رایج است. شمار گویندگان آن اندک است و زبان فرانسه، زبان مدرسه و دولت، بخش عمده‌ی زندگی روزمره را پیش می‌برد.

میسیون‌های مسیحی از اواخر سده‌ی نوزدهم در امتداد رود اوگووه فعالیت کردند و امروز مسیحیت دین رایج است. با این حال، زندگی دینی کهن‌تر منطقه هنوز پابرجاست. بویتی، سنت تشرفی که بر گرد گیاه ایبوگا شکل گرفته، از جوامع تسوگوزبان برآمد که نزدیک‌ترین خویشاوندان زبانی اوکانده‌ها هستند. زندگی در این دره همچنین با راه‌آهن ترانس‌گابونه دگرگون شده است. این خط از دهه‌ی 1980 در امتداد رود اوگووه از سرزمین اوکانده‌ها می‌گذرد و ایستگاه‌هایش در لوپه و بوئه روستاهای کناره‌ی رود را که زمانی به قایق چشم داشتند، به لیبرویل و دیگر نقاط گابن پیوند می‌دهد.